PR & Reputatie

11 slimme adviezen voor woordvoerders om ‘geen commentaar’ te omzeilen

Marjet Heins, blogger | 13 juni 2017, 10:41

Wat kun je wél zeggen als je géén antwoord kunt geven?

‘Ik kom u vertellen dat er niets te vertellen is’ - Rutte deed het afgelopen week over de informele formatiebesprekingen onder leiding van Tjeenk Willink die stiekem best wel formeel waren: hij gaf geen commentaar zonder het 'geen commentaar' te noemen.

Goed, geen commentaar dus. Geen commentaar zeggen is zo ongeveer één op één een schuldbekentenis. Je krijgt een persvraag die wat ongemakkelijk is (ergo, doorgaans met de vinger op de zere plek) of die op een onhandig moment komt, maar tja… hoe komen we daar dan onderuit?

Geen commentaar zeggen lijkt - zeker voor managers en bestuurders - de mooiste oplossing. Want dan hoeven ze ook niet na te denken over wat het commentaar dan wel is. Maar het is zo ongeveer het domste wat je kunt doen.

De woordvoerder lost het wel op

De woordvoerder zit er vervolgens lekker mee opgescheept. Want hoe gaat die nou die doorvragende journalist van zijn nek af krijgen. Doorgaans niet de makkelijkste gesprekken om te moeten voeren. Zeker met zo’n nietszeggend antwoord als 'geen commentaar'.

Het resultaat in de media komt het ook niet ten goede. De journalist heeft namelijk vervolgens een vrijbrief om los te gaan in het frame van de tegenpartij en de zin dat jij niet beschikbaar was voor commentaar wordt naar de allerlaatste strofe van het artikel gepromoveerd.

Lekker nutteloos, want alleen de die-hard lezer die zijn gelijk bevestigd ziet in het artikel, leest het verhaal uit. De rest van de lezers is dan al afgehaakt.

Jaja... hoe dan?

Maar wat kun je wel als woordvoerder? Belangrijkste advies is: houd het sowieso kort en val maar in herhaling. Weiger niemand en hou nooit, nooit, nooit je hand voor de camera.

Hoogopgeleide mensen denken dat iemand het antwoord niet begrijpt als hij een vraag meerdere malen stelt. Die overtuiging moet je even vergeten. In dit soort gevallen is een interview écht een zoektocht naar een quote (en geen gezellig gesprek).

11 manieren om ‘geen commentaar’ te geven, zonder ‘geen commentaar’ te zéggen:

1. Gebruik de tijd
‘We bestuderen het onderzoek, de kwestie, het rapport, de rechtszaak, <vul maar in> en komen over een paar weken, volgend jaar, eind van de zomer erop terug.’
 
2. Speel de bal door
‘Als je een mooi scherp commentaar wilt hebben, moet je eigenlijk niet bij ons zijn maar bij organisatie X, onderzoeker Y, opinieleider Z.’ NB: als je het helemaal slim doet, staat die ander ook nog klaar om de bal te ontvangen.
 
3. Of beter nog, bundel krachten met een andere organisatie/bestuur.
Maak een gezamenlijk persbericht, of laat dit helemaal bij een collega-organisatie die net wat scherper uit de hoek kan komen, juist genuanceerder kan zijn of een beter imago heeft.
 
4. Probeer af te leiden met ander nieuws
‘Wat op dit moment bij ons écht belangrijk of nieuwswaardig is…’
 
5. Houd je bij de feiten, bij wat je tot dusver hebt gedaan (bij een als-dan vraag)
‘Wij kiezen voor pad Y en dat hebben we tot nu toe gevolgd met de volgende resultaten... Er is geen reden om daar nu vanaf te wijken.’
 
6. Geloof in je eigen kracht en/of verhaal
‘Onze aanpak is X of Y want onze organisatie heeft als belangrijkste doel om Z te doen. Er is geen reden om daar nu vanaf te wijken.’
 
7. Respecteer de vrijheid van meningsuiting (bv. bij verwijten) van de tegenpartij
‘Iedereen heeft recht op zijn/haar mening, het is niet aan ons om daar een oordeel over te hebben. Wat voor ons belangrijk is.. (en dan bridgen naar je eigen kernboodschap).’
 
8. Zeg wat je wel bent in plaats van wat je niet bent (bv. bij een benoeming)
‘Ik ben nu de directeur van bedrijf X.’ NB: laat je in dit geval niet verleiden om het te hebben over bedrijf Y waar je misschien directeur gaat worden… in dat geval geef je namelijk aanleiding om door te vragen.
 
9. Wees eerlijk
‘Ik snap dat je wat anders wilt horen, maar meer dan dit kan ik er op dit moment niet over zeggen.’ Of zoals Rutte zei: ik kom u vertellen dat er niets te vertellen is.
 
10. Houd het procedureel
‘Op dit moment zijn we bezig met Z. Onze volgende stappen zijn X en Y, daarna kunnen we pas ingaan op de zaken die u wilt weten.’
 
11. Bescherm individuen en persoonsgegevens (zeker bij menselijk leed) 
‘Het is niet aan ons om hier iets van te vinden; wij respecteren de privacy van mevrouw/ meneer/ de slachtoffers.’

    Oja, een interessante maar ook risicovolle strategie is de onderhandeling: ‘Als je even iets meer geduld betracht, kan ik jou over X dagen/weken van info voorzien..’ of 'Ik kan nu geen commentaar geven maar beloof dat jij de primeur krijgt over dit onderwerp..' Nb: die belofte moet je dan wel echt nakomen natuurlijk!

    Dit blog is een co-productie van Jorien Bakker (woordvoerder bij de RUG) & Marjet Heins

    Over de auteur

    Marjet Heins
    Marjet Heins is woordvoerder & communicatiestrateeg bij Buiten de Lijntjes Communicatie. Lees meer over Marjet Heins

    Reacties op dit artikel (5)

    Comment author avatar
    Avatar

    Anonymous

    (13 juni 2017, 13:34)
    Met de meeste tips kan ik wel leven, Marjet, gelet op de underdog positie waarin je als woordvoerder mentaal terecht bent gekomen. Met tip 4 kan ik niets als communicatie manager : immers, de journalist bepaalt wel wat nieuwswaardig en zal dat ook zeker zeggen :). En de onderhandelings strategie is idd riskant, want het is veel beter die primeur aan iemand te geven aan wie je deze ook echt proactief wilt geven. Wijnand Ket
    Avatar

    Jos Govaart

    (13 juni 2017, 13:37)
    http://www.coopr.nl
    Dick Advocaat deed t laatst lekker toen hem gevraagd werd naar het gedoe rondom zijn benoeming. "Daar hebben jullie zes weken lang over mogen schrijven, nu weer tijd om vooruit te kijken. Met een grote glimlach. Los van al deze overwegend goede adviezen lijkt me een ontspannen houding vooral een groot goed.
    Avatar

    Marjet Heins

    (13 juni 2017, 14:17)
    http://www.buitendelijntjescommunicatie.nl
    Dag Wijnand, dank voor je aanvulling! Leuke vraag die je opwerpt... wie bepaalt inderdaad het nieuws? Ik durf de stelling aan dat de underdog meer bij de journalist ligt dan bij ons als woordvoerders.... Maar dat is misschien wel een nieuw, apart blog:) Dag Marjet
    Avatar

    Patrick de Leede

    (13 juni 2017, 14:27)
    http://www.catchoftheday.nl
    Nuttige tips & tricks, duidelijk ingegeven door ervaring.
    'We komen er volgend jaar op terug' vind ik de leukste. Als je dat rond de Kerst zegt, kom je er nog wel mee weg :-)
    Avatar

    Jorien Bakker

    (13 juni 2017, 15:17)
    Ha Jos, ja dat is altijd goed; ontspannen zijn en overkomen. Ligt wel aan de aard van de kwestie natuurlijk.

    Gerelateerde items Woordvoering Geen Commentaar

    Meer in channel PR & Reputatie

    Van onze partners

    Whitepapers

    Blijf op de hoogte


    Populaire blogs