Reacties

Dat is een weliswaar heel trage maar uiteindelijk toch goede beslissing om de overheid één smoel te geven. Dan kunnen we e-government of e-overheid sneller realiseren en kan men veel kosten besparen. Elk individueel ministerie, elke overheidsinstelling en vrijwel elke burger. Nu maar hopen dat men een goede beslissing neemt en snel schakelt. Gelukkig kunnen we daarbij ook leren van de overheden van andere landen die een dergelijke beslissing al eerder namen en dus ervaring hebben met het overheidbreed invoeren van een huisstijl en een standaard voor bijvoorbeeld internetpresentie. Dat men tegelijkertijd de verschillende IT-plannen kan aanpassen en sneller overeenstemminig kan bereiken over het gebruik van een hele serie standaards, is een belangrijk extra voordeel. Nu kan men diverse zaken niet standaardiseren omdat de oude huisstijleisen (van ver voor internet) zoiets nauwelijks toelieten.
Wat een grote vraag blijft is de definitie van de verantwoordelijkheid voor dat complete project. Komt er één hoofdvormgever? En welke instantie heeft voldoende power om die half-autonome instellingen te dwingen? We wachten af.

 

Het werd tijd. De identiteit van de overheid is in veel opzichten te vergelijken met die van een bedrijf. Er is immers maar één Rijksbegroting, er is een gezamenlijke CAO en er is één Raad van Bestuur die op vrijdag vergadert in de ministerraad. Wachten op verbetering van het imago wordt een kip-en-ei-verhaal. Als de overheid een eenheid vormt is er nog maar één bureaucratie en kunnen de verschillende ministeries nooit meer de schuld (en evenmin de burger) naar elkaar door verwijzen. Dat betekent op zich al een aanzienlijke verbeterin van het imago.

 

Wat ook een idee is gewoon een goed functionerende overheid, die verantwoordelijkheid durt te nemen (dat is ook soms nee zeggen tegen burgers), die betrouwbaar en snel is. Dan hoef je geen imagocampagnes te houden, gewoon inhoudelijk goed zijn, dat zingt zichdan snel genoeg rond. Terug naar de menselijke maat. Weg met de PR

 

Dat lijkt me wat al te kort door de bocht. Het gaat niet om een specifieke campagne. Of om het "opleuken" van het beleid. Het gaat hier om de vorm waarmee de overheid zich associeert. Nu komt het voor dat 3 ministeries één tentoonstelling ondersteunen. Mij overkwam dat in Californië. Nederlandse ontwerpers die het typische Nederlandse ontwerp vertegenwoordigen.
4 Nederlandse overheden met 4 verschillende logo's op de achterkant van de catalogus. Géén gezicht.
Een (krachtige) huisstijl, één (krachtig) logo en dus één (krachtig) smoel voor een krachtige overheid helpt dat beleid te ondersteunen. Communicatie (dus ook een huisstijl) heeft daarbij een dienende functie.

 

Op zich een logische keuze, maar in de praktijk volgens mij nu al een ramp. In elk geval een doodssteekje voor heel veel grafisch ontwerpers... En mijn vermoeden? Dat het ineens 6 miljoen kost om die ene huisstijl te ontwerpen. En verder: dat er binnen een jaar allerlei obscure logootjes bij de overheid gaan ontstaan die ambtenaren zelf maken omdat ze wel graag een eigen logootje/huisstijlje wíllen maar het niet meer mógen.

 

Sinds wanneer is het werkgelegenheidsaspect belangrijk bij de beslissing om de overheid één huisstijl te laten invoeren. Bij de Gemeente Amsterdam heeft men ervaring met het invoeren van één huisstijl voor alle stadsdelen en ondersteunende organisaties. Thonik en Eden Design zorgden daarvoor. Amsterdam heeft tegelijkertijd ervoor gezorgd dat de ambtenaren anders (lees beter) omgingen met hun klanten (de burgers en andere instanties). De producten (drukwerk, autopark, websites etc.) zien er veel beter uit. Gebaseerd op de basishuisstijlregels maken verschillende ontwerpers nu beeldschone dingen voor de Gemeente Amsterdam. Ontwerpers kunnen nu niet zomaar wat doen. Ambtenaren overigens ook niet meer omdat Amsterdam dat goed controleert. Natuurlijk gaat daar ook wel iets fout, maar in vergelijking met 6 jaar geleden heeft men het nu goed voor elkaar. Obscure logootjes ben ik nog niet tegengekomen. Ontwerpers kunnen zich nu weer bezighouden met uiterst creatieve dingen. Communiceren.
Vraag het de huidige ontwerpers en ambtenaren eens. Of het de ramp is geweest zoals Marije die nu voorspelt bij de toepassing van de huisstijl voor DE overheid. Wellicht kunnen Amsterdamse ambtenaren, communicatiemedewerkers of voor Amsterdam werkende ontwerpers reageren op de verwachting van Marije.

 

Zeker een goede keuze om voor één 'smoel' te gaan, vanuit herkenning en eenheid. Al hoop ik dat ze kiezen voor (in dit geval) de gulden middenweg: endorsed identity (net als bij bijv. Gemeente Amsterdam). Lijkt me dat het soms beter is om vanuit een meer specifieke afzender te communiceren. Denk alleen al aan de Postbus 51-spotjes (campagnes). In geval van samenwerkingsverbanden van verschillende ministeries, of in gevallen waarbij specifieke afzender niet van belang is, zou ik dan kiezen voor de basis/hoofdhuisstijl 'Rijksoverheid'. Ben benieuwd naar de uitwerking. Hoop alleen niet dat het tientallen jaren gaat duren zoals bij Gemeente Amsterdam.

 

Is elk ministerie een eigen koninkrijk of onderdeel van de Rijksoverheid? Als gevolg van het eerste heeft het natuurlijk een eeuwigheid moeten duren vooraleer nu die knoop is doorgehakt. Wat mij betreft een erg laat uitvinden van het wiel hé? En dat er allerlei consequenties aan vast zullen zitten, dat dank je de koekoek! Leve de uitdaging. Kijk maar eens naar de geslaagde metamorfose van de BBC-huisstijl. Daar kon je 'n aantal jaren geleden door de creatieve bomen het bos niet meer zien.

 

De huidige logo's van de Ministeries zijn een volstrekt allegaartje. Diverse daarvan zijn van een bedenkelijk niveau. Om er maar een paar te noemen: BuZa, met het omgevallen rolletje Droste flikjes, spant absoluut de kroon. Maar ook Economische Zaken (lilN) spot met het feit dat de E niet leesbaar is en de Z, wanneer gekanteld, een N wordt. VROM heeft een geweldig kostbaar zakje Engelse Drop; het onderscheid van de varianten ervan ontgaat eenieder. Dit ministerie heeft zich flink laten bedotten met gigantische bedragen voor concept, produktiekosten en vastlegging van richtlijnen. Niemand greep in. Het aantal opgevoerde uren is hoogst ongeloofwaardig: 7,5 manjaar, alles tegen 100 Euro p/u.
Het zal erom spannen of de opdracht voor het 'koepelconcept' bij aanbesteding toevalt aan een Nederlandse ontwerper/bureau; wat toch zou moeten kunnen in dit designland. De implementatie bij alle partijen is een giga project, waarbij onze taal de buitenlanders waarschijnlijk buitenspel kan houden. Dan komt de Nederlandse ontwerperij toch nog royaal aan de bak.

 

het zal deburger allemal worst zijn ,als ZIJN overheid goed functioneert,. dezehele discussie gaat echt over een vlad die op een modderschuit - die onze overheid i s- geplaatst wordt. en als ik dan begrijp wat voor een bedragen hier rond gaan in de communicatie dan denk ik AAAARGH.

Ik ben geschokt door het verhaal va n Ben bos. eerst maar eens de overheid op orde brengen zolang het product waardeloos is, moet je het niet verkopen.Ja, bij gewone producten gebeurt dat wel, ik weet het, maar bij de overheid moeten we dat nu maar eens niet doen.

 

Ik hoop niet dat Wolff Olins in staat gesteld wordt om zelfs maar een offerte uit te brengen. Wat ze voor London 2012 gemaakt hebben is echt verwerpelijk. Overigens hebben ze destijds ook voor Buhrmann een huisstijl gemaakt. Met een logo in de Times New Roman waar een begenadigd ontwerper de schreven van had afgeknipt. De schreefloze Times. Gelukkig zag de toenmalige Raad van Bestuur in dat dit toch net iets te dol was. DG Studio's in Amsterdam maakte toen de huidige huisstijl (Frutiger) die ook weer gebruikt wordt voor de nieuwe naam voor Buhrmann, Corporate Express. Overigens heeft Ben Bos (zie reactie hierboven) een zeer lezenswaardige bijdrage geschreven voor het boek "De vorm van de overheid" Uitgave Premsela en de Kunstcommissie Nieuwspoort. Patrick Spijkerman heeft die publicatie destijds gemaakt. Verplichte lectuur voor beleidsmedewerkers die zich bezig houden met de rijksvormgeving.

 

Het is een goede zaak als de Rijksoverheid zich als een eenheid gaat presenteren met 1 logo en 1 huisstijl. De afzonderlijke ministeries kunnen als afdelingen - meer zijn het niet -, geen afzender zijn: het is alleen het Rijk dat een boodschap heeft.
Als het ontwerp goed gekozen wordt kan het ondersteunend zijn aan de boodschap en zal het beter dan ooit aangeven wie de boodschapper is. De bewaking ervan zal wel een uitermate moeilijke, maar ook belangrijke klus zijn.

 

'Putting lipstick on a gorilla', zo sprak onze gewaardeerde vakgenoot Onno Maathuis over dit soort oppervlakkige rebranding-operaties. RVD dus svp eerst de inhoudelijke transformatie doorvoeren (ministeries op één lijn èn in daadwerkelijk contact met de burger) en daarna pas het nieuwe logo'tje :-)

 

Schattig plannetje, maar wie enige ervaring heeft met projecten bij grote overheidsorganisatie weet dat het een puinhoop gaat worden wanneer je iets probeert te regelen bij de *hele* overheid. Bovendien is het niet een enkel beeldmerkje, maar massa's nieuwe formulieren, kopjes en schoteltjes, mediacampagnes enz enz.

Bij de overheid moet eens doordringen dat niet elke weeffout in de organisatie opgelost kan of moet worden door alles op z'n kop te gooien. Ik ben bang dat dit plan symptomatisch gaat worden: een prachtig nieuw plan waar iedereen heel blij over gaat zitten doen, maar wat naarmate het lager in de organisaties komt meer tegenwerking gaat krijgen en uiteindelijk volstrekt verzandt in een halve - en dus slechte - uitvoering. Waarna bovenin weer besloten wordt het nog eens te proberen en alles opnieuw kan beginnen.

 

Hoever staat de overheid nu met de eenduidige identiteit en het nieuwe Nederland logo?
Ik meende dat voor het eind van 2007 (nu dus) een beslissing genomen zou worden.

 

Als je nu kijkt op http://www.communicatieplein.nl kun je al verschillende componenten van de nieuwe huisstijl zien. Het logo (de 3 leeuwen van Minaz maar nu - letterlijk en figuurlijk - mét ballen), de letters Rijksoverheid Serif en Rijksoverheid Sans alsmede 2 kleurpaletten met 5 blauwtinten (corprate colours) en 16 steunkleuren waar de verschillende diensten uit kunnen kiezen. De letters en het logo zijn klassiek en sober. Past dus bij onze overheid. Volgende week is er zelfs een officiële presentatie van de letters voor typofielen. Waar anders dan in Amsterdam tussen de grootste collectie typografische boeken en oude letters, de Bijzondere Collecties van de bibliotheek van de UVA.

 

Onder corporate communicatie vind je bij project 1 Logo de bewuste huisstijlgegevens op de site http://www.communicatieplein.nl Zonder deze aanvullende informatie is het moeilijk zoeken.

 

Kosten besparing ... Ha... ben benieuwd.
Hoeveel heeft het tot nu gekost?... alleen om hem te ontwerpen.
En nu alle borden vervangen en de websites, briefpapier, enveloppen enz.
Dit zal zeker een aantal miljoenen kosten.
Het is wel goed idee om een huisstijl te hebben, maar als ik hem moet gaan wegen tegenover al de andere bezuinigingen ...
Laat die "saaie" huisstijl voorlopig maar.

 

De projectleiding en de vormgevers van de nieuwe RO-huisstijl zijn zich bewust geworden van het feit dat de overheid veel informatie in een schreefloze tekstletter willen zetten. De huidige Rijksoverheid Sans fonts lenen zich daar echter minder voor. Zij waren destijds expliciet voor de koppen gemaakt. Dus heeft de letterontwerper er een nieuwe set schreefloze fonts bijgetekend. Dat is de Rijksoverheid Sans Text voor lettergroottes tot 12 punt. Daarboven adviseert men de huidige Sans die echter omgelabeld wordt en uitgebreid naar de Rijksoverheid Sans Heading. Dus krijgen de ontwerpers nu 12 fonts tot hun beschikking. En dus moeten alle templates, instructieboeken en richtlijnen weer aangepast worden. Dat kost veel geld. Je vraagt je af waarom bij de inventarisatie van het project die wens om teksten in schreefloze letters te zetten niet is meegenomen. Zo'n wens lijkt mij niet heel erg bijzonder. Bovendien hadden ontwerpers bij enkele oude overheidshuisstijlen ook al de beschikking over schreefloze tekstletters. Door pas zo laat in het project met dit soort aanvullende tools te komen bewijzen de RO Logo 1 projectverantwoordelijken weliswaar dat ze (gelukkig) flexibel zijn, maar tegelijkertijd toont dit - volgens mij - aan dat de oorspronkelijke eisen niet goed (of onvoldoende onderbouwd) geformuleerd zijn. En dat kost uiteindelijk veel geld.
De nieuwe letter is overigens erg mooi en de nieuwe versies ( 2.0) van de bestaande letters zijn voorzien van enkele belangrijke tekens die nog ontbraken.