Reacties

@Hans Tikje naief. "Houd het klein" kan in dit geval niet meer en een dag even laten belllen met de hoofdredacteur is een weinig transparante oplossing van een principieel probleem dat nu overal op straat ligt. Godzijdank zijn Dig Istha en Jan Goeijenbier beter in staat om te signaleren hoe zeer hier een open zenuw in het verkeer tussen politiek en media is geraakt. Een vertegenwoordiger van een beroepsvereniging zou ook beter moeten weten. Excuses volstaan in dit geval niet.

 

Hoe handig is het om oud-medewerkers het pand te laten verlaten met oude inlogcodes op zak? Dan ben je als krant zelf toch wel een beetje naïef en onzorgvuldig geweest. En past het je naar mijn smaak niet om een jaar later 'bloody murder' te gaan roepen. Hou het klein, bel de oud-medewerkers in kwestie, laat blijken dat je 'not amused' bent en ga over tot de orde van de dag.

Waarschijnlijk is er geen sprake van 'boze opzet' , de persvrijheid is op geen enkele wijze in het geding en nee, de nieuwbakken ambtenaren hadden het niet mogen doen. Misschien dat nieuwsbedrijven hiervan leren dat ook zij iets zorgvuldiger met de toegankelijkheid van hun systemen moeten omgaan?

Zou fijn zijn. Dan blijven we voortaan verschoond van dit soort voorspelbare, opgeklopte nep-verontwaardiging.

 

Jaap ziet het goed, Hans en Hans wat minder. 'Met oude inlogcodes op zak' is geen kwestie van afpakken, maar van wijzigen. De deur op een kier is echter geen vrijbrief voor rondneuzen. Degene die binnengaat is fout, fout, fout. Met de inderdaad (Jan Goeijenbier) te stevige ontkenning van SZW op het netvlies, is het moeilijk licht te geloven dat het hier een éénmalig uitglijdertje van twee kwajongens betreft. Deze adviseurs (?) hebben het in ieder geval niet begrepen en kunnen beter iets anders gaan doen. Hoe hoog dit opgespeeld moet worden, is niet aan de beste stuurlui, maar aan de Tweede Kamer of het OM. Want dat deze zaak serieus moet worden uitgezocht, staat wel als een paal boven water.

 

"Hou het klein" is in deze issuefase net zoiets als South Park politieagent Barnaby die altijd standaard roept: "Move along people, nothing to see here".

Ik vind het verbazingwekkend hoe langzaam het verhaal naar buiten komt vanuit het ministerie zelf. SZW-minister Donner verwees net vrolijk naar de brief die hij hierover aan de Tweede Kamer zal sturen. En op de een of andere manier heb ik het idee dat communicatiedirecteur Schrover ook nog niet het gehele verhaal naar buiten heeft gebracht. De les bij dit soort dingen is toch dat je zo snel mogelijk alles naar buiten moet brengen? Zelfs als je vanuit SZW strategisch om wil gaan met dit issue, dan zet het commentaar van GPD hoofdredacteur van Lingen vanmorgen in het Radio 1 Journaal je op 0-2!

 

Deze zaak is niet goed te praten, ook al is de persvrijheid niet geschaad of in het geding gekomen. Wat ik zelf als oud-journalist én oud-voorlichter stuitend vind, is dat die voormalige GPD journalisten kennelijk hun eigen journalistieke verleden verloochenen. Ongetwijfeld zouden zij in dienst van de GPD nooit hebben gewild dat overheidsvoorlichters in agenda's en concept artikelen konden kijken. Wie zo gemakkelijk zijn eerder aangehangen principes vergeet is niet integer. Integriteit is een eerste vereiste als je in de communicatie werkzaam wilt zijn. Terzijde, erg slim zijn ze ook niet als ze een nog niet verschenen artikel willen gaan bespreken met de auteur.

 

MET DE BILLEN BLOOT-MAAR DAN WEL GRAAG ALLEMAAL
Waar ik bang voor ben is dat de twee 'daders' gestraft worden en verder iedereen 'ach en wee, wat fout' roept en zichzelf daarmee uit het schuttersveld poogt te houden. Ik hoop dat iemand (een journalist? of is men intern zo heldhaftig om verantwoordelijkheid te nemen?) grondig uitzoekt wie hier allemaal van wisten. Zodat duidelijk wordt of het een actie van twee medewerkers geweest is, of een actie met medeweten van meer medewerkers (die geen actie hebben genomen) of een actie met medeweten en/of goedkeuring van de manager van de medewerker. En van diens manager. En van diens manager. En van diens minister. En van de Voorlichtingsraad. Et cetera.
Dus dat de betrokkenen met de billen bloot gaan lijkt me heel terecht, maar dan wel graag alle betrokkenen.

 

@Jaap
Ik heb tegen Jasper Mulder gezegd wat Logeion van deze kwestie vond. Daarbij heb ik aangegeven dat ik er begrip voor kon opbrengen dat je je oude mailbox nog eens checkt bij je oude werkgever, maar dat dit natuurlijk niet kan. Op de vraag wat mijn advies aan het ministerie zou zijn heb ik gezegd dat het mij verstandig lijkt direct met een mea culpa te komen en de DG met de hoofdredacteur contact op te laten nemen. En ik heb gezegd dat je het niet groter moet maken dan het is. Dat is iets anders dan dat ik vind dat je dit klein moet houden, zoals jij mij "citeert". Overigens is het standpunt van Logeion in deze zaak helder:

Hier is, als deze feiten inderdaad kloppen, sprake van een forse schending van basisregels uit ons vak. Communicatieprofessionals hebben veel en intensief met de journalistiek te maken. Daar passen omgangsregels bij en moet je op elkaars integriteit kunnen rekenen. De betrokken communicatieprofessionals van het Ministerie zijn in dit geval ernstig over de schreef gegaan. Deze kwestie maakt voor ons als beroepsvereniging thema’s als ethiek en certificering extra actueel.

 

Van oude inlogcodes is geen sprake, volgens GPD-hoofdredacteur Van Lingen in NOVA gisteren. De eerste medewerker vertrok en bleef in het systeem komen met de inlogcode van zijn partner. Toen die partner ook vertrok naar Sociale Zaken zijn ze met de - zonder medeweten verkregen - inlogcode van een andere GPD-medewerker verder gegaan.

Nog even afgezien van het feit dat ze sowieso niet het recht hadden om in het systeem te komen en dat ook moeten hebben beseft, hebben ze ook bewust naar manieren gezocht om alsnog het systeem in te komen. Dat laat maar ruimte voor een enkele conclusie: dit is geen dommigheid, geen naiviteit, dit is bewust misbruik.

Van Lingen onthulde ook hoe vaak ze binnen waren geweest: niet minder dan 366 keer. Geen eenmalige onbezonnenheid, geen naiviteit, maar alleen bewust misbruik en bewuste wetsovertreding.

Ook de persoonlijk woordvoerder van Donner heeft gebruik gemaakt van die informatie. Als die wist van het misbruik of het had moeten weten, dan kan en mag er geen sprake zijn van het "klein houden" van deze zaak. Als ook de persoonlijk woordvoerder fout zat, hoort wat mij betreft ook Donner op te stappen - ook als hij er niet van wist.

 

Commentaar in Trouw hieronder: priemende vinger op gevoelige plek. Tijd voor een herbezinning van de overheidscommunicatie?

De neiging is groot de inbraak van twee woordvoerders van het ministerie van sociale zaken in de computers van de persdienst GPD als het eigenmachtig optreden van een stel dommeriken te beschouwen.

Uit de feiten die tot nu toe bekend zijn, spreekt een onnozelheid die zich moeilijk laat rijmen met het beeld van een overheid die zich weloverwogen met dit soort praktijken zou bezighouden. Bovendien lijkt hier sprake van de wetmatigheid dat de gelegenheid de dief maakt. De woordvoerders waren beiden afkomstig van de persdienst en konden met behulp van een hen bekend wachtwoord van een GPD-redacteur het netwerk binnenkomen. Toch zijn er redenen deze zaak zeer ernstig op te nemen.

In de eerste plaats is het tamelijk onthutsend dat de overheid mensen in dienst heeft die kennelijk geen benul hebben van hun grenzen als overheidsdienaar. Het feit dat er in een periode van ongeveer een jaar meer dan driehonderd keer in het GPD-netwerk is ingebroken alsof het de gewoonste zaak van de wereld was, wijst zelfs op een totaal gebrek aan normbesef op dit gevoelige vlak. Het vervult ons dan ook met plaatsvervangende schaamte dat beide woordvoerders oud-journalisten zijn.

Een tweede reden de zaak tot de bodem uit te zoeken is dat er twijfel is of het tweetal wel eigenmachtig opereerde. De directeur communicatie van het ministerie, voormalig CDA-fractievoorlichter Schrover, verklaarde dat de computerinbraken 'geen beleid zijn en dat er geen opdracht toe is gegeven'. Die reactie stelt niet gerust. Bekend is nu ook dat de chef van het tweetal op basis van de illegaal verkregen gegevens heeft gepoogd aanstaande publicaties van de GPD te beïnvloeden. Als deze chef wist van de inbraakpraktijken van zijn ondergeschikten, is de zaak meer dan een incident.

Daarom is er alle reden de kwestie ook te bezien in het licht van de tendens onder de Haagse voorlichtingsdiensten om niet het beleid, maar de beeldvorming centraal te stellen. Niet de inhoud, maar de verpakking staat steeds meer voorop. Deze omslag leidt in de praktijk tot een tamelijk overspannen neiging de media te bewerken en te 'beheersen'. In deze cultuur kan die neiging doorslaan in een ongezonde controlezucht.

Dit 'proactieve voorlichtingsbeleid', zoals het in het jargon wordt genoemd, maakt in wezen de media tot instrument en de burgers tot consument. Het gaat eraan voorbij dat de overheid ten dienste staat van de samenleving. Daar komen op den duur meer ongelukken van dan alleen domme computerinbraken bij persbureaus.

 

Een aardige coilumn van Arjen Dasselaar. Met een knipoog " Beroepsgroep van voorlichters moet ministerie van Sociale Zaken aanklagen wegens schade aan imago.:"

http://www.planet.nl/planet/show/id=118880/contentid=895156/sc=445a67

 

De journalistiek reageert erg overdreven en vooral hypocriet op dit incident. De persvrijheid aangetast? Wat een onzin. De persvrijheid wordt overal bij gesleept. Hoe zit dat eigenlijk met de wijze waarop gegevens door de media worden verkregen. Als het in dienst staat van de journalistiek is veel geoorloofd want, ja de persvrijheid hè.Voor de discussie even een kleine casus.

Een ex-medewerker van een ministerie verschaft zich toegang tot het netwerk van zijn voormalige werkgever en krijgt inzicht in plannen voor het doorvoeren van verstrekkende controversiële maatregelen . Deze informatie speelt hij door aan een journalist. Wat zal deze er mee doen?

A) Hij vraagt naar de herkomst en doet er niets mee want computervredebreuk is verboden
B) Hij vraagt naar de herkomst maar besluit de info toch te gebruiken want hij kan zich verschuilen achter de persvrijheid en hoeft zijn bronnen dan niet te noemen. Bij eventuele actie vanuit de overheid kun je dan lekker veel stampij maken
C) Hij vraagt niet naar de herkomst maar belt met de voorlichter van het ministerie.
D) Hij vraagt niet naar de herkomst maar publiceert het verhaal.

Graag uw antwoord in deze rubriek.

 

Schandalig dit gedrag. Ik vind dat ze meteen ontslagen dienen te worden, dit past echt niet bij een integere overheid. Daarnaast zijn het oud-journalisten die ook nog de voorlichters een slechte naam bezorgen met deze praktijken. Wanneer je als voorlichter ongeloofwaardig wordt of punt van discussie moet je oppassen of weggestuurd worden. En dan zonder mooie afvloeiregeling aub! Wat me trouwens in de integriteitskwestie ook verbaast is dat het ministerie een echtpaar aanneemt op een afdeling? Is dat integer. Volgens mij had je daar al niet aan moeten beginnen als ' goede' werkgever maar dat is weer een andere discussie. Mocht de huidige directeur meer weten dat hij laat blijken, moet ie ook het veld ruimen. al lijkt me dat niet te gebeuren aangezien deze meneer van de CDA-fractie is en aangenomen is om zijn politieke kleur... dat is althans het algemene gerucht in het Haagse

 

Ellard: je vergelijking klopt niet. In de juiste vergelijking zou je het dan hebben over een journalist die *zelf* inbreekt in het systeem van het ministerie om er stukken mee te schrijven. Dacht je dat zo'n journalist ongemoeid gelaten zou worden? Integendeel, die wordt ontslagen en krijgt te maken met strafrechtelijke vervolging.

En ja, de persvrijheid is in het geding. Want wat als je ontdekt dat journalisten iets over je weten mbt praktijken die niet deugen? Precies, je probeert alle bewijzen zo goed mogelijk onder het tapijt te vegen en plakt voor de zekerheid dat tapijt vast met superlijm.
Bovendien weet je op die manier wie je nog moet "bewerken" om je standpunt naar voren gebracht te krijgen. Je hebt immers inzage in het werk - dus de voortgang - van mensen die nog bezig zijn met het fomuleren van stukken.

De reactie van het ministerie kwam ongeveer neer op "we zullen het niet meer doen". Da's lekker, maar het gebrek aan verbijstering en verontwaardiging belooft weinig goeds.

 

De ambtenaren van SZW hadden niet mogen doen wat ze deden en riskeren daarmee terecht ontslag. Hun gedrag was onfatsoenlijk, immoreel en ook nog eens oerstom. Maar deze publiciteitsgolf van afkeuring en verkettering lijkt inmiddels meer over (de angst voor) journalisten te zeggen dan over de kwestie zelf.

En dat is te begrijpen. Je hoeft immers maar naar een journalist te wijzen of hij kermt al over ‘persvrijheid’, ‘bronnenbescherming’ of ‘bijlen aan wortels van al wat wenselijk is’. Voor journalisten is in hun scoringsdrift alles geoorloofd, maar heb niet het hart kritisch te zijn over de journalistiek zelf. Want dan ben je al gauw overgeleverd aan humorlozen die onaanraakbaar en arrogant aanklager, jury, rechter en beul in één persoon wagen te zijn, in hun rol van ‘bewakers van de democratie’.

Het ontbreekt de journalistiek in Nederland soms aan zelfkritiek en -relativering. Een land waar zekerheidshalve de brandweer uitrukt als iemand meent rook te hebben gezien, verdient beter dan de lange rij in serie geschakelde, lichtgeraakte, te gevoelig afgestelde rookmelders die de journalistiek geworden lijkt.

Al met al lijkt me dat deze gebeurtenis heeft opgeleverd wat ervan te verwachten was. Het punt is gemaakt, fatsoen staat weer op de agenda en mensen in overheidsdienst zijn er aan herinnerd dat ze het risico lopen langs de morele meetlat te worden gelegd – en terecht.

Kan iedereen dan nu weer gewoon aan het werk?

 

Hans,

Je bijdrage is niet van dien aard - noch inhoudelijk, noch stilistisch, noch qua essentialiteit of urgentie - om je ermee te kunnen aanmatigen de discussie te sluiten. Sorry.

 

@ Jeroen
Het was geenszins mijn bedoeling te trachten discussies te sluiten of aanmatigend te zijn. Als dat zo op je is overgekomen spijt me dat oprecht; het staat eenieder uiteraard vrij om hier nog tot in lengte van jaren over door te palaveren.
Wel mis ik in je reactie het begin van inhoudelijkheid. Ook sorry.

 

@ Hans

Je hebt helemaal gelijk! Het ontbrak me aan de tijd om duidelijk te maken dat ik je bijdrage niet begrijp. Ik ga mijn best doen dat nog goed te maken. Om wel bij de inhoud te blijven, beste discussieerders: blij dat de 'doorlichters' op non-actief zijn gesteld, geeft ruimte voor serieus onderzoek en vervolg. Hoop wel dat doordringt dat het niet aan vakgenoten is om judge én jury te spelen.

 

Die GPD-toestanden maken heel wat los. Dit b.v.
http://www.101.tv/page/programma/clip/16c54dfa28ffaa7b286923a11cac2dc2/

 

Het dossier Haagse kinderopvang is verhuisd van het Ministerie van VWS, naar SZW en vervolgens naar OCW. De GPD is op de hoogte van een affaire die in de doofpot moet blijven als het aan een aantal betrokkenen ligt. Als deze affaire naar buiten komt kost het menig betrokkene de kop. Het inbreken in de computers van de GPD door de ambtenaren van SZW heeft alles te maken met de pogingen deze affaire in de doofpot te houden. Het rijksrecherche onderzoek dat thans plaatsvindt dienmt zich dan ook uit te strekken tot deze affaire. De gemeenteraad van Den Haag is van die affaire slechts gedeeltelijk op de hoogte gebracht. De laatste ontwikkelingen in het dossier moeten nog in een voortgangsbericht door B&W aan de gemeenteraad worden medegedeeld.
De verantwoordelijke bestuurders ( burgemeester en wethouders ) proberen de zaak nog steeds voor zich uit te schuiven. Het onderzoek is toch wel afgerond voordat Wim Deetman er tussenuit piept naar de Raad van State ? Dus voor 1 januari 2008 ?

 

En dit allemaal omdat twee types zo stom waren om in de pré-publicatiebak van de GPD te kijken? Die plek waar de voltooide verhalen klaar liggen om door betalende klanten op hun sites en in hun kranten te worden geplaatst?

Als je het héél scherp speelt (en laat dát maar aan Weski over) zijn de ambtenaren misschien alleen maar te pakken op het 'wederrechtelijk want zonder abonnementsgeld te hebben betaald meelezen met wél betalende klanten'. Het kinderopvangdossier lijkt me een tamelijk vergezochte reden voor dergelijke acties, 'Verklikker'.

(Wel jammer dat deze verdachtmakingen blijkbaar onder een schuilnaam moesten...)