30 maart 2009, 12:31   Linda Hell

Financiële Bijsluiter effectiever maar minder gebruikt

De vernieuwde Financiële Bijsluiter (FB) slaagt er beter in om consumenten duidelijk te maken wat voor product ze aanschaffen en welke verplichtingen erbij horen. Het aantal gebruikers van de FB ligt echter lager dan in 2004. Dat blijkt uit effectiveitsonderzoek van het ministerie van Financiën in samenwerking met de AFM.

Aanleiding voor het onderzoek waren vragen over de effectiviteit van de bijsluiter die in november 2007 zijn gesteld tijdens een Algemeen Overleg met de Vaste Kamercommissie van Financiën. Nagenoeg alle (95%) FB-gebruikers vinden dat de FB hen meer duidelijkheid verschaft over het product en de verplichtingen die erbij horen tegenover 69% van de gebruikers in 2004.

De vernieuwde FB slaagt er volgens het onderzoek meer in consumenten producten te laten vergelijken. In 2004 beschikte slechts 17% van de FB-gebruikers over meer FB’s, inmiddels is dit percentage toegenomen tot 81%. Negen van de tien oriënteerders en afsluiters die meer FB’s hebben gebruikt, vinden dat dit geholpen heeft om producten te vergelijken.

Hoewel de effectiviteit van de vernieuwde FB aanzienlijk is verbeterd, is het aantal consumenten dat de FB daadwerkelijk gebruikt lager dan in 2004 (74% in 2004 en 42% in 2009).  Consumenten zijn zich volgens de onderzoekers nog onvoldoende bewust van het belang van het zelf opvragen van dit document. Daarnaast zijn consumenten niet goed bekend met de wijze van verkrijgen van de FB; 58% van de consumenten veronderstelt dat je de FB automatisch ontvangt van een aanbieder of een tussenpersoon. Ook is het feit dat er toezicht wordt gehouden (door de AFM) op de FB niet voldoende duidelijk voor consumenten waardoor slechts de helft van de consumenten de FB als een objectief document beschouwt.

Volgens het onderzoek zijn er diverse manieren om de effectiviteit van de bijsluiter ter verhogen. Zo kan bijvoorbeeld vanuit platform CentiQ een campagne worden gevoerd, waarin de consument wordt gewezen op zijn eigen verantwoordelijkheid om de belangrijkste productkenmerken te kennen en te vergelijken bij de aankoop van een complex financieel product.
Ook kan volgens de onderzoekers de vindbaarheid en vergelijkbaarheid van de FB worden verhoogd door alle bijsluiters centraal online beschikbaar te stellen. De AFM zou dit onderzoek kunnen leiden. Een ander voorstel voor verbeterin is om aanbieders en tussenpersonen te stimuleren om de FB nog vaker te verstrekken. De helft van de FB-gebruikers heeft de FB al ongevraagd ontvangen.

De mogelijkheden om het gebruik van de FB te verhogen worden dit jaar nader onderzocht en, voor zover wenselijk, in gang gezet.

afm, fb, financiële bijsluiter, ministerie van financiën