2 september 2009, 13:13   Ellen Elsinghorst

Gezondheidsboodschap landt beter na compliment

Gezondheidsboodschappen komen aan als mensen een positief beeld hebben van zichzelf, ontdekte psycholoog Suzanne Pietersma, die op 10 september promoveert aan de Rijksuniversiteit Groningen. Haar proefschrift heet ‘Persuasive Health Communication: A Self-Perspective’.

Dagelijks komen we in aanraking met gezondheidsboodschappen. Eet elke dag twee ons groente en twee stuks fruit, stop met roken, ga niet te lang onder de zonnebank. Maar nemen mensen deze waarschuwingen ook daadwerkelijk ter harte?
Uit onderzoek van Suzanne Pietersma blijkt dat mensen die gezondheid het allerbelangrijkste in hun leven vinden, de gezondheidsboodschap zonder meer accepteren. Mensen die gezondheid wel belangrijk vinden, maar niet het allerbelangrijkste, zijn daarentegen sterk geneigd om de boodschap actief te negeren en dus niet te accepteren.
Mensen willen zich goed voelen over zichzelf. Als dat niet het geval is en ze zich bijvoorbeeld schuldig voelen over hun ongezonde eetgedrag, luisteren ze niet naar boodschappen die hen daarop aanspreken. Wat ook gebeurt is dat ze de boodschap onderuithalen door argumenten te bedenken waarom deze niet voor hen geldt.’
Een manier om die mensen toch te laten luisteren is zelfbevestiging. De kern daarvan is mensen kort voor de boodschap te laten denken aan iets wat ze juist wel goed doen, en dan vooral iets wat niets te maken heeft met gezondheid. ‘Laat iemand beseffen dat hij heel sociaal of behulpzaam is. Of bijzonder bedreven in zijn werk. Daardoor krijgt het zelfbeeld een boost, waardoor de boodschap wel geaccepteerd wordt. En, belangrijker nog, ook daadwerkelijk tot gedragsverandering leidt.’
Wat Pietersma betreft is het hoog tijd dat hier meer onderzoek naar wordt gedaan. ‘In potentie zou dit heel goed moeten werken, maar het wordt bar weinig toegepast in campagnes.’ Verder zegt ze dat voorlichters zo min mogelijk moeten inspelen op schuld of emotie, anders is de kans groot dat mensen alsnog in een defensieve houding schieten.

compliment, gezondheidsboodschap, gezondheidsvoorlichting, promotieonderzoek, suzanne pietersma