25 maart 2011, 13:25   Cindy Lammers

Lessen verandercommunicatie op iChange

Bijna 180 vakgenoten kwamen gisteren naar de Veerensmederij in Amersfoort voor het congres iChange: communicatie en verandering in de praktijk, een gezamenlijk initiatief van vakblad IC, Communicatie en de Gids voor Personeelsmanagement. Frithjof de Haan (Maatschap voor Communicatie) leidde hen vakkundig en met humor door een dag met veel inhoud en evenzoveel praktijkverhalen.

Fotografie: Cor Mooij.

De ochtend was ingeruimd voor lessen uit het boekje, of liever gezegd: presentaties van twee boekenschrijvers. Eerst veranderprofessor Jaap Boonstra, die met zijn uitgebreide theorie – hoe kies je een effectieve verander- en communicatiestrategie – niet uitkwam binnen de beschikbare tijd. Tot teleurstelling van menigeen in de zaal: ‘Ik had er veel meer over willen horen.’ Twee succesfactoren voor effectieve verandercommunicatie die hij de zaal meegaf: ‘Begrijp de zijnswaarde van je organisatie en vorm een vitale coalitie die de verandering richting geeft.’


Jaap Boonstra




Auteur en verandermanager Annemarie Mars mocht vervolgens, als pleitbezorger van de lijnmanager of middenmanager, uit de doeken doen hoe je als IC’er die lijnmanager kunt ondersteunen in veranderingstrajecten. ‘Zorg in elk geval dat je de middenmanager begrijpt, in welke fase hij zit: ontkenning, weerstand, zelfonderzoek of verbinding. Anders bestaat de kans dat je als adviseur slachtoffer wordt van het sukkelsyndroom: je wordt niet meer serieus genomen.’ ‘Bent over here it comes again’, denkt de middenmanager dan. Ook wel het ‘bohica’-principe genoemd, volgens Mars, waarmee ze de lachers op haar hand kreeg.


Annemarie Mars




Daarnaast veel praktijkverhalen en anekdotes. Zo vertelden Ahold, Achmea Zorg en AkzoNobel over hun missers tijdens leantrajecten [lean bestaat uit een verzameling van methoden gericht op het verbeteren van winstgevendheid door het elimineren van verspillingen, red]. Peter de Haan, director communications van AkzoNobel: ‘Toen we ons hoofdkantoor gingen verhuizen naar Amsterdam, heb ik me vooral gefocust op de verhuizers en niet op de mensen die achterbleven in Arnhem. Die voelden zich hierdoor “second class citizens”. Iets wat me tot op de dag van vandaag achtervolgt.’


Jaap Boonstra en Annemarie Mars, rechts dagvoorzitter Frithjof de Haan




Ook waren er enkele kijkjes in de keuken. Bij Alliander via communicatieprof Suzanne van Vlerken die niet alleen ‘op het pluche’ zit, maar ook ‘een gezellige coalitie heeft gevormd met hr.’ En bij de Sociale Verzekerings Bank via organisatieadviseur Marlies Hersman die onder meer SVB’s omslag begeleidt van ‘gevalsbehandelingsorganisatie’ naar dienstverlener. Ze merkte daarbij dat Communicatie ‘ook meer in het programma is gaan zitten’. ‘Vroeger was het: “dit moet op de site”, nu denken ze veel meer mee.’



Suzanne van Vlerken van Alliander





Marjolein Huls nam de zaal mee met haar verhaal over hoe storytelling je veranderstrategie kan ondersteunen. In elk geval bij KPN. Haar verhaal is te lezen in het maartnummer van IC. Ze vertelde overigens eveneens dat ze zo door de kracht van verhalen is gegrepen, dat ze per 1 april haar functie van senior manager communicatie bij KPN verruilt voor een zelfstandig bestaan waarin ze verandercommunicatieadvies en storytelling wil gaan combineren.

Enigszins confronterend was de presentatie van Marc van Aart. Hij en de zijnen turnden het Maasstad Ziekenhuis inclusief personeel om tot een commerciële, dienstverlenende organisatie, maar liet ook weten, na enig doorvragen van dagvoorzitter De Haan, daar geen afdeling IC voor nodig te hebben. ‘De communicatie is bij de mensen neergelegd.’ Hoe dat dan is gegaan, de sappige details, daar kwamen de congresgangers helaas niet achter.



Marc van Aart van het Maasstad Ziekenhuis





Ondanks dat de dag overhelde van de inhoud, was er ook regelmatig gelach in de zaal te horen. Zo werden er grappen gemaakt over het ‘inspiratieboekje’ dat uitgever Kluwer op de stoelen van de aanwezigen had neergelegd. Ook daar viel een communicatieles uit te trekken: geef het geen fancy naam als het om een ordinair kladblok gaat – ook al wordt er dan door de aanwezigen flink in het ‘boekje’ gepend.
Een uitgebreid inhoudelijk verslag zal verschijnen in het volgende nummer van IC.

ichange