1 februari 2011, 11:46   Cindy Lammers

‘Als eerste moet intranet worden afgeschaft’

Marloes Pomp vindt dat afdelingen interne communicatie fout bezig zijn
‘Als eerste moet intranet worden afgeschaft’

Afdelingen Interne Communicatie zijn massaal de slag aan het missen. Dat zegt Marloes Pomp, voormalig projectleider ‘Rijksambtenaar van de toekomst’ in het jongste nummer van IC. Volgens Plomp zijn IC-professionals: ‘alleen bezig met het vullen van intranet. Ze halen hun machtsbasis uit het feit dat zij kunnen bepalen of een artikel wel of niet wordt geplaatst. En: IC-afdelingen voelen zich nog veel te belangrijk. Ze willen het alleenrecht op het middel communicatie. Dat is echt passé’ Wake-up. Je kunt medewerkers niet langer bestoken met top-down zendergedrag. In de wereld van social media gaan ze toch wel hun eigen gang.’ Lees verder voor het complete interview.

Who the hell is Marloes Pomp – kun je je afvragen. Wie is zij om boude stellingen te poneren als ‘het beste zou zijn om morgen alle intranetsites af te schaffen’. Toch heeft ze wel enig recht van spreken. Pomp was onder meer projectleider ‘Rijksambtenaar van de toekomst’ bij het ministerie van Binnenlandse Zaken. En inmiddels verkondigt ze haar boodschap bij menig andere organisatie, gemeente of onderneming. In zekere zin is ze op kruistocht. Pomp heeft weinig tot niets op met de klassieke inrichting van communicatie in bedrijven en overheden en wil de wereld vertellen dat we echt in een ander decennium zijn beland: dat van de netwerk- en informatiesamenleving.

Niet geheel toevallig vindt dit gesprek plaats in een koffiecorner van een financieel dienstverlener waar ze een interim-klus doet. Op tafel een iPad, mobieltje en laptop met dongel. Het tempo waarmee ze praat is als een internetverbinding met glasvezel: supersnel. Ze trapt af met de opmerking dat ‘communicatieafdelingen niet digivaardig zijn’. En dat daar feitelijk de kern van het probleem zit. De meeste communicatieafdelingen snappen echt wel dat als gevolg van de ‘digitale revolutie’ onze werkwijzen veranderen. Alleen beschikken veel afdelingen nog niet over de juiste kennis en vaardigheden om de kansen van web 2.0 te benutten bij de interne communicatie. Ze verbieden zelfs in veel gevallen het gebruik van social media. Pomp: ‘En daar gaat het mis. Communicatie, zeker interne communicatie, zit vast in het zender-boodschappermodel dat top-down wordt geregisseerd. Ze willen controle uitoefenen. Vullen intranetsites en halen hun machtsbasis uit het feit dat zij kunnen bepalen of een artikel wel of niet wordt geplaatst. Ik zeg: weg met die intranetsites en ruil ze in voor social communities. Begin met Yammer, een interne Twitter of een interne groep op Facebook. Zorg dat mensen kennis kunnen delen op hun eigen vakgebied, via bijvoorbeeld Delicious, RSS, Scribd of Blogs. Bouw actieve communities rondom de belangrijkste thema’s en wees transparant. Er is altijd meer kennis buiten dan binnen de organisatie. IC-afdelingen voelen zich nog veel te belangrijk. Ze willen het alleenrecht op het middel communicatie. Dat is echt passé.’

Digivaardig worden
Op de constatering dat interne-communicatieafdelingen nog steeds mensen denken te kunnen foppen met wenselijke informatie waarvan iedere medewerker weet dat die niet waar is, reageert Pomp bevestigend. ‘Mensen communiceren toch wel. Goedschiks of kwaadschiks. Zakelijk of privé. Ik zie een heel andere rol voor Interne Communicatie weggelegd. Zij moeten medewerkers vooral gaan faciliteren in het gebruik van social media en het opbouwen van communities. Ze moeten vertellen hoe het werkt en tools aanbieden zodat medewerkers zelf actief worden. Het is niet meer van deze tijd dat, als ik intern kennis wil delen, ik moet wachten op Interne Communicatie, op toestemming om mijn bericht te kunnen communiceren. Ik zit hier nu bij een financieel dienstverlener om hen mee te nemen in het Nieuwe Werken. Ik ga daarbij volledig langs Communicatie heen. Langzaam groeit hier de belangstelling voor de nieuwe ideeën en ik zie dat Communicatie dan wel weer geïnteresseerd raakt in hoe het werkt. Luister, ik neem communicatieafdelingen niets kwalijk. Het kennisniveau dat Interne Communicatie heeft van social media is gewoon nog enorm laag. Veel mensen zijn opgevoed in het oude denken en moeten nog digivaardig worden. Dat moeten ze alleen wel gaan doen, anders gaan ze een totaal achterhoedegevecht voeren. Ik zie dat veel mensen nog denken dat twitteren is om te vertellen dat je ergens koffie aan het drinken bent. Vooral voor erbij en niet voor je werk. Wake-up. Het is volwaardig middel om kennis te delen. Je kunt hele documenten en filmpjes vastkoppelen aan media als Twitter en Yammer. Communicatieafdelingen lopen je nu nog lastig voor de voeten, terwijl ze vooral moeten faciliteren. Hetzelfde geldt overigens voor HR en IT. Ik laat me toch niet voorschrijven welke laptop ik wil. Dat kan ik prima zelf bepalen. Als IT de kaders maar schept. Zij bepalen niet, ze maken het alleen mogelijk.’

Vanuit de persoon communiceren
Communicatieafdelingen focussen zich over het algemeen op de verkeerde dingen, meent Pomp. ‘Dan gaan ze regels opstellen over wat je wel en niet mag op social networks. Niet doen. Mensen weten zelf echt wel waar de grenzen liggen; wat wel en niet kan. Het zijn toch professionals? Gaan ze te ver, dan moet je je als organisatie afvragen of het wel professionals zijn en kun je misschien maar beter afscheid van ze nemen. Geef mensen veel meer zelf verantwoordelijkheid. Mijn ervaring is dat mensen vaak eerder huiverig zijn om zakelijke informatie op social media sites te zetten, dan dat ze dat zomaar klakkeloos doen. Communicatieafdelingen kunnen zich beter richten op zaken als webcare, social media campagnes, interne communities, crisiscommunicatie, social tagging, augmented reality et cetera.’
Ja, maar… wordt het geen Poolse landdag als iedereen zomaar gaat communiceren? Je hebt toch ook een merk dat gekoesterd moet worden? Gaan medewerkers niet muiten, zaken twitteren of yammeren die niet in het belang van de organisatie zijn? ‘Dat kun je voorkomen door berichten uit de anonimiteit te halen. Zorg dat je er een gezicht aan koppelt. Facebook, Twitter, Foursquare – het zijn typisch media om vanuit de persoon te communiceren. Als je als persoon bekend wordt, laat je het wel uit je hoofd om onjuiste of onwenselijke informatie naar buiten te sturen. Die zelfcensuur is een veel beter controlemechanisme dan dat Communicatie politieagent gaat spelen. Ook hier weer een illusie: als mensen kennis of informatie willen delen, doen ze dat ook buiten het gezichtsveld van Communicatie. IC moet medewerkers inzicht bieden en trainen in de mogelijkheden en risico’s van social media.’

Webcare teams
Het mooie ervan, volgens Pomp, is dat mensen met social media hun eigen positie kunnen claimen; zichzelf kunnen branden. Als je interessant bent binnen een organisatie, gaan mensen je vanzelf volgen op social media sites. Gebeurt dat niet, dan kun je je afvragen of je interessant genoeg bent. ‘Nu nog heeft een ceo een blog, vaak gevuld door ghost writers. Die kun je er als lezer niet afhalen. Bij Twitter kun je bepalen wie je volgt. Is een ceo niet interessant, dan kun je hem unfollowen. Een ceo zonder volgers moet toch echt gaan nadenken of hij wel genoeg kennis deelt.’
Goed voorbeeld van hoe social media de klassieke communicatie voorbij denderen, zijn de webcare teams die social media sites afstruinen naar berichten over de organisatie. Zij doen aan damage control waar Communicatie machteloos toeziet hoe over hun hoofden heen discussies worden uitgevochten. Pomp: ‘Prachtig. Die webcare-mensen zijn ingevoerd in nieuwe media. Er wordt soms lacherig gedaan om medewerkers op Twitter, maar dit pakken ze vele malen beter aan dan Communicatie. Als er een probleem getwitterd wordt, tweeten ze direct terug. Die hebben geen Q&A vanuit een communicatieafdeling nodig hoe hiermee om te gaan. Als Communicatie niet oppast, worden ze links en rechts ingehaald. Vroeger had je Communicatie nodig om iets te publiceren. Dat is niet meer zo. Social media, een website of community bouwen… het is zo gebeurd. Dat kwartje moet bij heel veel communicatiemensen nog gaan vallen. Bovendien worden websites en communities nog vaak als corporate communicatie gezien, die óf niet mogen óf in de huisstijl moeten. Voor de huidige generatie zijn dit normale communicatietools, zoals je vroeger een document opstelde als belangrijkste kennisoverdrager.’


Ambtenaar 2.0
Marloes Pomp was projectleider ‘Rijksambtenaar van de toekomst’ bij het ministerie van Binnenlandse Zaken. Volgens Pomp hebben ze ook daar wel in de smiezen dat er iets aan het gebeuren is. Bij de klus aldaar heeft ze vooral geprobeerd het thema te agenderen. Maar of ze doorpakken is nog vraag twee. De VoorlichtingsRaad (VoRa) heeft in ieder geval niet besloten om rigoureus richtlijnen af te kondigen, zo blijkt uit publicaties. Ze stellen dat ‘wees een goed ambtenaar’ afdoende is. ‘Er is geen wezenlijk verschil tussen het traditionele gebruik van offline media en online communicatiemiddelen’, aldus de VoRa. De algemene functioneringsnorm uit de ambtenarenwet, het ARAR en de Aanwijzingen externe contacten blijven gewoon gelden. Verder komt het Rijk met adviezen aan ambtenaren als: ‘Stel jezelf steeds de vraag of je (online) bijdrage effectief is, wat deze betekent voor het departement, de bewindspersoon…’ En zolang Kamervoorzitter Gerdi Verbeet nog worstelt met de vraag of Kamerleden mogen twitteren tijdens de vergaderingen, is er daar nog wel het een en ander te winnen, zo lijkt het.
Pomp deed nog wel een opvallende constatering tijdens haar verblijf in Den Haag. ‘De VoRa stelde regels op voor social media. Eerst dacht ik: doe dat nu niet. Achteraf ben ik daar op teruggekomen. Ambtenaren hebben een enorme ingeslopen angst om op hun flikker te krijgen als ze iets doen dat van Communicatie niet mag, dat de regels juist hebben geholpen om actiever te worden als ambtenaar 2.0. De regels geven een gevoel van veiligheid.’


Reacties

Zeg dat allemaal 'ns tegen de afdelingen Communicatie die hun universiteitsbladen enzo platwalsen ;)

Chrisdb   1 februari 2011, 13:42 (link)

 

Sterk Marloes. En met lekker veel lef. Interne communicatie loopt al niet vooraan in communicatieland, en met de ontwikkelingen die je schetst -ook in je visiestuk over HNW- wordt het echt aanpoten om alles bij te benen. Kom op communicado's: wakker worden, bakkie doen en verbindingen 2.0 faciliteren. En misschien wil je ook nadenken of het nog wel van nu is om in je advies (project)managers te blijven beloven dat je het wel redt met hoofdzakelijk intranet en een nieuwsbrief?
Ter inspiratie: http://www.lucderuijter.nl/

Joost van der Sluijs   1 februari 2011, 15:59 (link)

 

duidelijke mening! Ik ben blij dat je in de laatste alinea terugkomt op je mening omtrent het opstellen van regels. Het is daarbij volgens mij ook van belang om de regels juist samen met de medewerkers te bepalen en te bespreken. Creeer draagvlak en duidelijkheid en laat medewerkers daarna lekker twitteren, facebooken etc!

Shona Dittner   1 februari 2011, 17:41 (link)

 

Ik kan het niet anders dan eens zijn met de mening van Marloes. Intranet weg! Welkom Social Media: kennis delen, collega's-collega's laten ondersteunen en Communicatie als facilitator.

Gedragsregels, welnee... gewoon het gezonde verstand gebruiken. Werknemers goede tips meegeven om valkuilen te ontwijken, zorgen dat ze altijd advies in kunnen winnen bij twijfeling of vragen, dat werkt en dat bewijzen nu al meerdere collega's!

Dat er nog een wereld te winnen is, dat mag duidelijk zijn, maar anders zou het ook zo saai worden.

Renate den Elzen   1 februari 2011, 21:06 (link)

 

Lekker zwart/wit neergezet. Ik vind wel dat je voorbij aan het management en een afdeling ICT. Alsof een afdeling communicatie het alleenrecht heeft op (interne) communicatie, was dat maar zo! Ik zie vaak dat het vastloopt bij het management; daar werken vaak mensen die het doodeng vinden dat mensen meepraten of een tegengestelde mening hebben of slimmer hun werk proberen te doen. Samen met afdelingen ICT stellen ze allemaal geboden op: gij zult niet Linked-innen tijdens werktijd, chatten, twitteren. Gij zult niet op de PC van de baas een filmpje bekijken, of deelnemen aan discussies. Vaak doet een afdeling ICT daar nog een schepje bovenop door netwerken dicht te timmeren en alleenheerschappij te hebben over het uitdelen van rechten op bijvoorbeeld het kunnen bijhouden van een intranet. Want ja, beveiliging he? Probeer daar als communicado maar eens tegenin te gaan....

Daphne Diephuis   1 februari 2011, 21:08 (link)

 

Marloes 'tell it like it is' Pomp's statement over gezond verstand gebruiken is helder. Werk aan de winkel voor de afdeling Communicatie in het faciliteren van medewerkers. Vertrouwen over en weer is wel key. En dat ontstaat door gewoon te doen. Samen ervaren.

Het social mediabeleid van Coca Cola in 5 woorden: 'Have fun, but be smart'.

"The Company encourages all of its associates to explore and engage in social media communities at a level at which they feel comfortable."
Over vertrouwen gesproken :).

http://www.thecoca-colacompany.com/socialmedia/

Enjoy!

Nadine Vissers   1 februari 2011, 21:38 (link)

 

@Nadine Goed omschreven "social media beleid", zowel in die vijf woorden als in 'the Online Social Media Principles'!

Zonder 'Vertrouwen' kom je er niet. En ja, er zullen fouten worden gemaakt, en dan moet "sorry" zeggen ook mogelijk zijn.

Renate den Elzen   1 februari 2011, 21:53 (link)

 

Mooie verwoording #marloespomp

@Joost van der Sluis: Kom op communicado's: wakker worden, bakkie doen en verbindingen 2.0 faciliteren.

Inspirerend artikel, ik ga hier meteen mee aan de slag!

Nicole de Koning   1 februari 2011, 22:25 (link)

 

Toch zal er ergens 'de inhoud van de organisatie' geborgd moeten worden om te voorkomen dat elke procedure iedere week opnieuw wordt uitgevonden. Ook handleidingen en interne afspraken moeten toch een plek krijgen lijkt me. Kortom 'kennis' borgen en met social media verrijken. Het ligt iets genuanceerder, maar Marlous gaat natuurlijk aan de extreme kant zitten om mensen wakker te schudden.

Ed Sabel   2 februari 2011, 1:06 (link)

 

Het intranet afschaffen als eerste lijkt me geen goed idee.
Je zou wel de buitenwereld met je intranet kunnen integreren.
Net zoals jezelf een privé leven hebt waarvan je niet wilt dat dat op straat ligt, heeft een bedrijf ook een soort van privé leven nodig. Al was het alleen maar omdat er privacy gevoelige gegevens worden gebruikt of als er stellingen worden geponeerd die niet politiek correct zijn (zoals de stelling boven dit stuk ;))
Het ophemelen van social media vind ik persoonlijk, als it-er, helemaal niet verstandig, zonder het achter liggende businessmodel van het betreffende medium op hoofdlijnen te kennen. Pleur je je ding op de facebooks van deze wereld dan krijg je het er nooit meer af.
Voor de rest stip je wel goede punten aan over de zelfstandigheid van werknemers dat die zeker meer waardering verdient.
Zelf denk ik dathet nieuwe werken toch vooral maatwerk (per persoon en per bedrijf) is en flexibel moet zijn.

marcel   2 februari 2011, 9:45 (link)

 

Ik moet eerlijk bekennen dat ik als communicatieadvsieur bij de afdeling Communicatie toch ook soms die controlefunctie wil blijven behouden. Ik denk inderdaad dat het een goede oproep is van Marloes, maar dat moet vooral een verandering in houding worden en niet zozeer op het gebied van kennis van social media. Ik moet die controle leren loslaten en vooral faciliteren. Terecht dat Marloes afsluit met enkele uitgangspunten voor medewerkers om ze hulp te bieden hoe om te gaan met social media, want op een of andere manier nemen we op sommige momenten toch een andere toon aan dan dat we zouden doen als we de ander live zouden ontmoeten. Ook de opmerking van Ed Sabel vind ik sterk dat sommige procedures en regels ergens centraal te vinden moeten zijn. Niet omdat ik het wil, maar omdat ik dagelijks vragen krijg van medewerkers die nog steeds verlangen naar duidelijke en heldere informatie over het te voeren beleid.

Tom Kolsters   2 februari 2011, 9:54 (link)

 

Mooi en stevig artikel. Wat ik echter mis in de discussie, is dat de communicatieafdeling - ook nu, juist nu - heel veel kan toevoegen.

"Langs communicatie heengaan", zoals Marloes beschrijft, is voor haar misschien makkelijker en sneller, maar ze mist daarmee veel inhoudelijke expertise. Dat is toch jammer? Het lijkt nu alsof we allemaal vinden dat de communicatieafdeling inderdaad alleen maar regeltjes oplegt en de boot mist nu die regeltjes niet meer toepasbaar zijn. Maar een communicatieafdeling is toch veel meer dan dat? Als het goed is, is het een bron van kennis en expertise over boodschappen en wat ze doen met ontvangers.

Wat mij betreft zit daar de grootste waarde van communicatie: kennis over communicatieprocessen en boodschappen. Dat is waar een communicatieafdeling haar rol moet nemen. Toegegeven, het schort hier en daar wellicht nog aan kennis over nieuwe media - maar dat maakt de inhoudelijke communicatie-expertise niet minder toepasbaar.

Maud Geerbex   2 februari 2011, 10:05 (link)

 

Goed verhaal Marloes, zoals gewoonlijk! ;-)
Mijns inziens is het afschaffen van Intranet niet de juiste actie. Wel het weghalen van de controlefunctie van IC. Stel het intranet open voor de medewerkers en er kunnen mooie dingen groeien, gedeeld worden en inzichten ontstaan. Met richtlijnen in plaats van regels wordt de verantwoordelijkheid bij de medewerker gelegd. Iets wat binnen veel organisaties maar moeilijk tot stand komt. Maar het is tijd om het te doen.

Max Janssen   2 februari 2011, 10:12 (link)

 

Goed artikel. Van controleren naar anticiperen. Dit kan heel wat stof doen opwaaien.

Annet van Betuw   2 februari 2011, 10:39 (link)

 

Intranet is een term uit de jaren negentig. In technologisch opzicht dus al heel lang geleden. Toch heb ik in mijn leven zo'n 60 intranets voorbij zien komen waaronder intranetten bij kleine en grote ondernemingen zoals NAM/Shell, FCDF, KPN, ING en ga zo nog maar even door. Al halverwege de jaren negentig (96/97) snapten wij dat dit niet ging om het maken van statische tekstpagina's maar dat het erom ging het intranet dynamisch te maken. Kortom laat het opgaan in de omgeving en laat medewerkers via dit intranet toegang krijgen tot alle gegevens en laat ook alle achterliggende systemen hun data synchroniseren via het intranet. Deze inzichten leverden ons ook een markant plekje op in het eerste boek van Jan Baan met de titel van het hoofdstuk Intranet zoals het moet.
Inmiddels zijn we aangeland in het tijdperk van mash-ups en communicatie met de buitenwereld. En zijn de inzichten in de architectuurplaat van de ICT zo gevorderd dat we niet meer denken vanuit de techniek maar vanuit de klant of de burger of welk individu we dan ook maar centraal willen stellen. Dit verdient dan het label 2.0, maar waar het natuurlijk om gaat is dat de organisaties optimaal functioneren en op een adequate manier met elkaar communiceren. Bij een vooruitstrevend waterbedrijf heb ik daarom een dergelijk landschap in elkaar mogen zetten met als gevolg dat de klantentevredenheid daar torenhoog is. En wat blijkt nu, dit kan alleen lukken als het samenspel tussen business, ICT en afdeling communicatie volledig soepel verloopt. In mijn ogen is deze tri-partite ook de opmaat voor Web 3.0 waarin ict wonderapps en slimme communicatie over producten en diensten elkaar naadloos versterken. Leve web 3.0 en vergeet nu eens af te geven op iets of iemand, evolueer naar een volgende fase en maak die stappen.

Jan Coerts   2 februari 2011, 10:40 (link)

 

Ha, mooi draadje, inderdaad veel stof @Annet van Betuw ;-)!

@ Marcel
je noemt 'businessmodel'.
Ik denk dat dit visiestuk (ook van Marloes;-) http://ambtenaar.voordetoekomst.nl/visie-het-nieuwe-werken.pdf mooi aangeeft waar die modellen zich op (kunnen) richten.
De beschreven trends zijn / worden ook van invloed op (interne) communicatie.

@ Maud Geerbex

"is het een bron van kennis en expertise over boodschappen en wat ze doen met ontvangers"
Daar zit volgens mij een deel van de crux van Marloes' betoog: veel mensen hebben daaraan geen boodschap (meer). Wel aan manieren om elkaar te vinden en berichten en kennis uit te wisselen en te duiden.
Als Communicatie-afdelingen verzuimen in die behoefte te voorzien, zowel online als offline, ben ik benieuwd naar hun toekomstige positie...

"kennis over communicatieprocessen"
Ik hoop dat mijn ervaringen dan uitzonderingen betreffen, want het verouderde (top-down) zender-ontvangermodel is in de praktijk hardnekkig, ook bij veel interne opdrachtgevers.
Zonder dat geweld aan te willen doen, vind ik dat het nodig aangevuld moet worden: het tijdperk van interactie is definitief aangebroken.
Erik Reijnders en Luc de Ruijter hebben dit volgens mij prachtig beet.

En wat versta jij onder "inhoudelijke communicatie-expertise" ?

Groet! Joost

Joost van der Sluijs   2 februari 2011, 10:53 (link)

 

Op het intranet van de organisatie waarvoor ik werk mag iedereen publiceren die dat wil. We hebben 300 redacteuren in alle geledingen van het bedrijf. Dus dit intranet afschaffen? Denk het niet.

Belle   2 februari 2011, 10:57 (link)

 

Samenvatting: "Als uw communicatieafdeling niet functioneert en niks snapt van social media, moet u alles via social media gaan doen."

Inderdaad, een gechargeerde samenvatting van een evenzo chargerend artikel. Ik heb het idee dat Plomp twee problemen constateert, deze in de blender gooit en met een oplossing komt die causaal niet correct is.

1. Communicatie is niet digivaardig, heeft geen verstand van social media en andere moderne communicatiemiddelen.
2. Veel intranetten functioneren onvoldoende.

Hoe luidt de conclusie? Communicatieafdeling snapt het niet, misbruikt zijn machtsbasis dus we schaffen intranet maar af. Een schoolvoorbeeld van het kind dat met het badwater wordt weggegooid.

ad 1.
Als je afdeling niet functioneert en er niks van snapt, is het dan in de eerste plaats misschien niet een klein beetje verstandig om de poppetjes te vervangen in plaats van aan symptoombestrijding te doen? Heeft immers weinig zin om een afdeling IC die geen notie heeft van social media, de eigen medewerkers te laten instrueren over de risico's van social media. Het heeft weinig zin om een stel volslagen digibeten zich bezig te laten houden met augmented reality en interne communities.

Haal je bezem door je communicatieafdeling. Trek de juiste mensen aan, stuur je personeel op cursus, zorg dat je afdeling kennis van de nieuwe, sociale communicatiemiddelen in huis krijgt. En met die kennis...

ad 2
.. ga je je intranet fixen. En inderdaad, dat betekent in veel gevallen dat je 50-80% van alle overbodige, nooit-gelezen top down-meuk eruit kunt slopen. En nee, het betekent niet dat je internet moet afschaffen. Het is niet of-of. Intranet en social mediaplatformen als Twitter, Facebook, Scribd hebben andere doelstellingen en functionaliteiten. Ze kunnen elkaar uitstekend aanvullen, maar de naslagfunctie van een intranet is bijvoorbeeld niet iets dat zich gemakkelijk laat vertalen naar Twitter, Hyves of Facebook. Bovendien moet je je als bedrijf afvragen of je voor het delen van vertrouwelijke documenten afhankelijk wilt zijn van een externe partij die er morgen mee op kan houden en/of onder de wetgeving van een ander land valt.

Let wel, ik ben sterk voorstander van het gebruik van social media in een corporate omgeving. Twitter, Yammer, Facebook (al dan niet besloten): prima. Verbind de medewerkers met elkaar, maak ze meer betrokken, laat ze kennis en ervaringen uitwisselen, laat suggesties en ideeën tot wasdom komen etc etc. De positieve mogelijkheden zijn legio.

Ik ben het er overigens niet mee eens dat IC zich daar afzijdig van moet houden. Je werkt met z'n allen voor een bedrijf of instantie, onderling moet je dan ook gewoon over bedrijfsaangelegenheden kunnen communiceren op een manier die wederzijds geapprecieerd wordt. Een goede IC-afdeling stimuleert, participeert en werkt aan corporate bewustwording. Als dat niet kan zonder dat je werknemers zich ergeren aan IC, dan doet IC iets niet goed en moet verder worden gesleuteld aan het social media-kennisniveau.

Wat betreft social media policy: als het om het publieke domein gaat, maak duidelijk in hoeverre medewerkers namens of over het bedrijf mogen spreken (niet om te remmen maar om te stimuleren) en appelleer verder gewoon aan het gezond verstand. Meer heb je niet nodig.

Anders Floor   2 februari 2011, 12:40 (link)

 

Sterk artikel #marloespomp
Ik ben wel benieuwd naar hoe dit uitpakt bij die financiele instelling. Vooral hoe ze staan tegenover het gebruik van Web 2.0 tools die buiten hun eigen "span of control" vallen. Zeker in juridisch en risk management (belangrijke controls voor financials) perspectief kan ik me voorstellen dat er veel haken en ogen gevonden zullen worden waar een oplossing voor nodig is voordat een dergelijke tool gebruikt kan worden.

Hoe zien jullie dat hier?

Arnout Buschenhenke   2 februari 2011, 14:34 (link)

 

Meningen goed in lijn met de volgende Infographic:
http://www.rapidcircle.com/news/archive/waarom_elke_organisatie_interne_social_media_zou_moeten _implementeren.html

Wilco Turnhout   2 februari 2011, 16:16 (link)

 

@ Joost: dank voor je reactie. We zijn het in grote lijnen wel eens. Maar ik denk dat informele en inofficiele communicatiekanalen altijd al sterk bepalend waren voor interne communicatie - de opkomst van social media hebben dat inzichtelijk gemaakt en verder versterkt.

De toegevoegde waarde van een communicatieafdeling zit hem er volgens mij in te adviseren over hoe je je boodschap zo effectief mogelijk overbrengt - en dat betekent voor mij automatisch niet zenden, maar ook luisteren, anticiperen en rekening houden met andere dan officiele kanalen. Ik vind het dan ook wat ver gaan om alle kennis over communicatie af te doen met 'daar hebben we geen boodschap meer aan'. Juist nu zou een organisatie daar boodschap aan moeten hebben.

Ik ben het wel eens dat alles staat of valt met de goede communicatiemensen, met de goede kennis, op de goede plek!

Maud Geerbex   2 februari 2011, 16:51 (link)

 

Een mooie recht voor je raap benadering. En ik denk met grote voorspellende waarde. Er zitten nog wel een paar mooie uitdagingen in. Wat te denken van de ministeriële verantwoordelijkheid: in 'antieke' tijden ontstaan en over de jaren heen stevig herbevestigd. Al die 'kwetterende' ambtenaren met tweets over het werk die individueel voelen als net zo veel persoonlijke persberichtjes. Ja, ook daarvoor kan de minister ter verantwoording worden geroepen. Oud en nieuw verhouden zich niet goed meer met elkaar. Wat is de toekomst: social networks waarop ambtenaren in hun netwerk/samenleving zelf (democratische) verantwoording gaan afleggen aan hun omgeving?
Tijd zal het leren. Een boeiende tijd, for sure.

Rob van Wuijtswinkel   2 februari 2011, 16:51 (link)

 

Wat is nieuw aan haar stelling? Ik ga liever voor de stelling, maak jezelf overbodig zodat je de afdeling communicatie kunt sluiten.

Laten we niet vergeten dat de mechanismen over top-down etc die Marloes beschrijft al in het eerste jaar HBO/WO communicatie gedoceerd worden.

Dus weinig nieuws aan de horizon. Veel interessanter is waarom afdelingen communicatie niet in staat zijn die nieuwe proces en ondersteunende rol in te nemen? Wat zijn de oorzaken en welke acties zijn slim om wel die rol te nemen? Vanuit persoon communiceren en webteams zijn hiervoor niet de middelen. Wel vanuit organisatiestrategie denken.

Doron Verstraelen   2 februari 2011, 19:27 (link)

 

Ik lees veel, maar er wordt vrij weinig gezegd. Interne communicatie is overrated en snappen er niks van, iedereen moet digitaal gaan. En mensen moeten gewaardeerd worden op hoeveel volgers ze hebben op social media (ik citeer: "Als je interessant bent binnen een organisatie, gaan mensen je vanzelf volgen op social media sites. Gebeurt dat niet, dan kun je je afvragen of je interessant genoeg bent."). Dus wanneer je geen interessante berichten op twitter hebt, ben je dus niet waardig genoeg voor het bedrijf? Hoezo professioneel. Daarbij ben ik van mening dat wanneer je de totale communicatie digitaliseert, je individuen creëert, in plaats van teams.

Maarten de Bruin   2 februari 2011, 23:25 (link)

 

Nadine Vissers noemt 5 woorden uit het Coca Cola beleid voor sociale media, die haar blijkbaar bevallen. Ik raad alle posters aan ze even in zijn geheel te lezen. Koppensnellen is geen artikelen lezen. http://www.thecoca-colacompany.com/socialmedia/

John Burger   2 februari 2011, 23:46 (link)

 

De komst van social media zorgt voor een versnelde verandering binnen (gesloten) bedrijfsculturen die traditiegetrouw topdown communiceren.. Vergelijk het met de omwenteling in de Arabische wereld. Uiteindelijk gaan ook al die landen richting open netwerken, samenwerking en democratie. Dat kan nog 30 jaar duren of 300, maar het komt er zeker van. Social media gaat ervoor zorgen dat het dichter bij de 30 jaar dan bij 300 komt.
Marlous wil intranet als een Mubarak van de troon stoten, maar daar komt chaos van tussen twee volken/generaties. Ik zeg: maak mensen bewust van de kansen en bedreigingen van internet., 'fiets' social media de organisatie binnen, en bouw intranet rustig af tot een basis kennisbank. Zelfs voor Mubarek is er dus nog hoop :-))

Ed Sabel   2 februari 2011, 23:54 (link)

 

Er is nog een reden om de communicatie open te gooien
http://www.hi-re.nl/2010/12/22/hrm-radicale-transparantie/

schoemaker   3 februari 2011, 10:20 (link)

 

Duidelijke taal. Helaas staat ze er niet bij stil dat de afdeling communicatie soms (in mijn geval) niet over de beschikbare ICT bepaalt. Dat betekent in mijn geval dat we het met een bejaard systeem moeten doen en dat er van alles dichtgespijkerd is uit angst voor aanvallen van buiten af. En dat nieuwe ideeen gewoonweg niet uitgevoerd kunnen worden of eerst met beleid kapot gepraat worden.
Dan kan je even niet anders. Ook niet met een dongel en een ipad, want goede communicatie zit niet in een ipad, maar in wat je zegt en doet. En dat doet ze goed, maar ik ben niet onder de indruk van haar spulletjes. (De interviewster duidelijk wel.) De mens Marlous vind ik wel boeiend.

Margot Kat   3 februari 2011, 10:20 (link)

 

Het komt mij voor dat de schrijfster een wat verwrongen beeld heeft van communicatieafdelingen. Ik werk toevallig op eentje en wij spannen ons zeer in om geen belemmeringen op te leggen aan social media, maar integendeel het gebruik juist te bevorderen. Daar kan je ook prima een intranet bij gebruiken. Dat moet dan wel een open intranet zijn met reactiemogelijkheden en dergelijke. Maar zoals een collega van mij op ons Yammernetwerk opmerkte, met de uitvinding van de telefoon hebben we de drukpers ook niet afgeschaft. Een organisatie heeft ook een geheugen nodig.
Het top-downmodel dat in dit artikel geschetst wordt herken ik vanuit communicatie totaal niet. Het zit wel nog heel sterk in de hoofden van directies en bestuurders, Daar is nog een wereld te winnen. Met communicatieafdelingen als bondgenoten, i.h.a..

Hans Vulto   3 februari 2011, 12:08 (link)

 

Marloes, je zou dus een parallel kunnen trekken tussen het intranet van menige Interne Communicatie afdeling en de staatsomproep van Egypte? Het volk/professional heeft zijn eigen Twitter/Yammer

lpijls   3 februari 2011, 23:56 (link)

 

In de meest ideale digitale awareness organisatie anno 2011 zou de strekking van dit artikel de spijker op z'n kop zijn. Maar...

Vraag van vandaag is:

Wat is het plan van aanpak in dit digitale tijdperk voor organisaties waar de harde kern medewerkers (>2500 FTE) juist niet actief is op het digitale kanaal...? Wat zowel zakelijk als privé opgaat.

Denk aan omvangrijke zorginstellingen, waar het grootste gedeelte van de medewerkers niet eens een computer bij de hand heeft tijdens de dagelijkse werkzaamheden en waarvan slechts 1/3 beschikt over überhaupt een (privë) e-mailadres, de gemiddelde leeftijd ligt tussen de 40 - 60 en een groot deel van deze doelgroep denkt dat 'twitter' en 'facebook' computerspelletjes zijn.

Een regelrechte ramp voor een IC-afdeling, waarbij juist het - vaak tot overmaat van ramp nog ontbrekende - intranet het redmiddel in deze tijden van (digitale)nood(zakelijkheid) lijkt te zijn...

Judith   6 februari 2011, 14:59 (link)

 

Marloes is een beetje van het type 'iedereen is gelijk', vandaar dat iedereen op alle mogelijke momenten en via alle kanalen interne communicatie mag bedrijven van haar. Dat werkt misschien zo bij de overheid en zeker bij jonge ambtenaren. Ieders mening telt.
Maar de oproep tot afschaffing van het intranet lijkt me vooral een technisch advies.
Een organisatie heeft niet voor niets een top. Zeker bij bedrijven zitten daar doorgaans mensen die om wat voor reden dan ook nét even meer weten van de koers van het bedrijf. Vandaar dat het nuttig is een podium te blijven creëren waarop die visie dag in dag uit wordt uitgedragen. Dat daarvoor IC-vakmensen zitten, lijkt me logisch.
Gebeurt dat niet, is er geen beleid of podium voor de mensen met een visie, dan gaan alle professionals, zoals Marloes ze noemt, allemaal hun eigen visie rondbazuinen. Wat een lekker lawaai zal geven, daar niet van, maar dat is niet in het belang van een bedrijf. Mijn indruk: Marloes is een zeer talentvolle ambtenaar, die nu gaat ontdekken hoe de boze buitenwereld eruit ziet.
Mag ik er ook een stelling ingooien, Marloes? 'De mensen die zichzelf branden op social media, zijn doorgaans niet de beste medewerkers'

Aart Lensink   6 februari 2011, 16:07 (link)

 

Uitstekend, prikkelend artikel. De kenschets van de context waar wij ons nu in bevinden kan ik mij volledig in vinden. Maar de oplossingen denk ik toch anders over. Het gezegde Het Kind met het Badwater Weggooien springs to mind. Een intranet kan ook een gebruikersvriendelijke manier zijn om eenvoudige queries uit databases te halen die werknemers dagelijks nodig hebben, zonder dat zij in een zware en ingewikkelde client moet rommelen. Een intranet is veel meer dan alleen maar een communicatietool. Het is ook een productiviteitsinstrument. De oplossing zit volgens mij in een heel vervelend en langdurig traject, namelijk het trainen van veel mensen in het bedrijf, en een cultuuromslag die waarschijnlijk jaren gaat duren. Daar is vooral veel geduld, tolerantie en inzet voor nodig. De verleiding is om alles snel te willen doen, maar cultuur duurt altijd lang.

Menno Delken   6 februari 2011, 16:15 (link)

 

Communicatiemensen kijken alleen maar naar COMMUNICATIEVE functies - zo ook Marloes. Maar wat er écht nodig is, is over de grenzen van ons vak heen kijken: de communicatieafdeling kan namelijk een onmisbare rol vervullen door te zorgen dat intranet, dat in feite niets meer is dan een businesstool, ook communicatieve waarde biedt.

In 2009 bleek uit mijn onderzoek onder grote organisaties dat de afdeling Communicatie zich inderdaad alleen verantwoordelijk voelt voor corporate informatie en nieuwsvoorziening op intranet. (http://www.sabelcommunicatie.nl/intranetvspersoneelsblad - onderzoek doen we dit jaar opnieuw, overigens.)

Ja, dát denken moet anders. Maar laten we oppassen dat we social media niet gaan zien als de Haarlemmerolie van de interne communicatie.

En dat we er voor waken dat we vervallen in 'if you build it, they will come'-denken. Want wie zegt dat mensen al die functionaliteiten willen of gaan gebruiken? Niet uit zichzelf, hoor. Toby Ward vertelde vorig jaar op het intranetcongres (kon zijn artikel hierover zo snel niet vinden) dat in veel organisaties met dit soort middelen maximaal 10% van de medewerkers wérkelijk met de functionaliteiten werkt. De rest kijkt toe. Hoe effectief is het dan? (Overigens: ik denk dat dit zeer snel zal veranderen, hoor, en dat het aantal actieve medewerkers zeer snel zal stijgen.)

Ben het bovendien helemaal eens met Menno. Een intranet is - dat blijkt uit steeds meer onderzoeken, waaronder http://www.communicatieonline.nl/opinie/bericht/5-intranet-megatrends-voor-2011/ - meer en meer de startplaats voor alle werkzaamheden. Eén verzamelplek, waar alle informatie en applicaties die iemand nodig heeft om zijn werk te doen bij elkaar worden gebracht.

Boudewijn Bugter   7 februari 2011, 11:22 (link)

 

Ik denk dat Pomp absoluut een gevoelige snaar raakt. En terecht. De communicatieafdeling moet zeker als het gaat om sociale media soms nog flink wakker worden geschud.

Maar! De essentie zit 'm in de kijk op interne communicatie. Als je daarin de mens als communicator centraal stelt (en niet traditioneel de communicatieafdeling) dan wil je deze vooral faciliteren om zo organisatiedoelstellingen te bereiken.

Interne communicatie draait in onze visie om het verbinden van mensen. De mens als communicator staat centraal en maakt verbinding op basis van persoonlijke drijfveren en interesses om zo persoonlijke en organisatiedoelstellingen te verwezenlijken.

Vanuit deze visie is de rol van IC niet langer beperkt tot het ‘transporteren van informatie’ en het geven van advies hierover. Als we het wegennet als metafoor nemen verandert de rol van IC naar het aanbieden van infrastructuur en wegenkaarten, maar de communicatoren bewegen zichzelf. Om chaos te voorkomen zullen wel regels moeten worden afgesproken en gehandhaafd worden. Een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid van de organisatie en de communicatoren zelf. Tot slot zal IC ook zeker zelf gebruik maken van het wegennet en soms een lift aanbieden richting het management.

En de communicatieafdeling? Die blijft! om te faciliteren, regisseren, signaleren en agenderen.

En het intranet? What's in a name? Zolang er maar een middel blijft dat aansluit bij de wensen en behoeften van alle communicatoren in de organisatie, en dat is ook de communicatieafdeling. Die gebruikt in de toekomst waarschijnlijk hetzelfde middel. En mijn stelregel blijt 'you can give communities tools, but you can't give tools communities'. Ga uit van de mensen en netwerken en niet het middel.

Jacqueline van der Laan   7 februari 2011, 15:37 (link)

 

Leuk om te zien hoeveel een prikkelend artikel kan losmaken. Als webmaster van een intranet (dat gelukkig al sinds oprichting in '99 grotendeels decentraal wordt gevuld), werkend op een communicatieafdeling, zou ik een verhaal als dit wel heel erg bedreigend kunnen vinden. Dat is niet het geval, er zitten zeker interessante punten in die op zijn minst voer voor een goede discussie zijn, naast de diverse passages die als een tang op een varken slaan. Maar die horen waarschijnlijk te zitten in elk zwart/wit-verhaal dat in de wereld wordt gebracht om aan te zetten tot nadenken.

Erik Stenhuis   7 februari 2011, 17:01 (link)

 

Allemachtig, da's allemaal kort door de bocht. Geen intrnet meer en alles via de social media. Kom nou!

Even wat feiten en ervaringen op een rij.

1. Al die twitterende en face-bookende types die het bedrijf binnenkomen, blijken in de kortst mogelijk tijd geïnteresseerd te zijn in de traditionele interne middelen, met het persoonlijke gesprek aan de top (Generatie Y: onthyped, VU, RU Utrecht, Involve, 2008).

2. Dat persoonlijke gesprek met de baas en collega's blijkt nog steeds het meeste impact te hebben van alle communicatiemiddelen (diverse onderzoeken op basis van de Media Natureness Theory).

3. Het bedrijf zal een plek moeten hebben waar de medewerkers de stip op de horizon in beeld kunnen krijgen en waar ze hun eigen handelen aan kunnen ophangen (wat dacht je van de lijncommunicatie, geschraagd door een intranet?),

4. Een goed intranet is al lang geen éénrichtingsverkeer meer. In feite is het een vorm van een sociaal medium. Lees maar eens wat Luc de Ruijter daarover heeft mee te delen.

5. Social media komen als een golf over ons heen en vormen een meer dan welkome aanvulling op de interne middelen. IC stuurt daarbij niet maar faciliteert en modereert.
Mooi voorbeeld? http://hr-communicatie.ning.com/profiles/blogs/digitale-sociale-media-helpen,

6. De keuze voor alleen maar sociale media is net zo kortzichtig als blijven hangen in een top-down intranet en een bedrijfsblad.

7. Het is dus als zoveel in dit leven: niet of-of, maar en-en.

Maar ja, het zal de prijs van het werpen van knuppels in hoenderhokken wel zijn. En dat is het geheel waard....

Wim Krop,
Profound Groep

Wim Krop   8 februari 2011, 15:40 (link)

 

Ik zeg altijd maar zo: een tool is nooit het doel.

Woorden - in welke vorm dan ook- vormen een fractie van onze werkelijke communicatie. Zoals bekend is non-verbale communicatie veel bepalender.
Op basis van allerlei filters, stemmingen, ervaringen, overtuigingen etc. reageren we op verbale en nonverbale signalen. De 'keuzes' die we daarbij maken zijn zeker niet exact dezelfde als die anderen maken. Kijk maar naar bovenstaande reacties op Marloes' knuppel in het hoenderhok; stil blijft het niet, we zoeken naar woorden, zetten die al dan niet hier in het rijtje, maar de reacties lopen uiteen. En reacties leiden weer tot andere reacties, enzovoorts.

Maar velen haken ook weer af.

En afhaken is in organisaties juist zeer ongewenst. Interne communicatie is voor mij het mechanisme waarmee we zodanig aanhaken en afstemmen dat we -ieder lid van de organisatie- met onze gezamenlijke (re)acties organisatiedoelen weten te realiseren.

Maar hoe kom je online ooit tot elkaar, hoe haak je aan, als het in persoonlijke gesprekken al zo enorm moelijk is om zo 'dicht mogelijk langs elkaar heen te praten'? Terwijl je daarbij nog alle ondersteuning hebt van non-verbale signalen en directe feedback...

Ik zie persoonlijk contact als 3-dimensionaal (vaak ook 4-dimensionaal) en middelen als 2-dimensionaal. Parallelle middelen zijn bedoeld ter ondersteuning van persoonijke lijncommunicatie, nooit ter vervanging. Als die 3-D-lijncommunicatie gebrekkig verloopt en er strategisch te veel verwacht wordt van 2-D-middelen, zullen die middelen ALTIJD tekortschieten. Het husselen met de communicatiemiddelenmix is dan verspilde moeite, en mist de essentie. Want hoe de (technologische) ontwikkelingen ook zullen verlopen, goede 3D-communicatie is een randvoorwaarde voor succesvolle organisaties.

Stelling: als persoonlijke communicatie lijdt, mogen middelen niet gaan leiden.

Een Gouden Marloes voor de mooiste reactie!

Joost

ps: Dus nou-en-of, Wim, niet of-of, maar en-en ! ;-)

Joost van der Sluijs   10 februari 2011, 17:10 (link)

 

Sluit de discussie maar af hier dan, het is: en-en Bedankt WIm en Joost :-)

Ed Sabel   12 februari 2011, 21:08 (link)

 

Leuk artikel van Marloes Plomp.
Flink de knuppel in het hoenderhok gooien anders luistert er niemand. Ik heb het met plezier gelezen en kan me grotendeels achter haar mening scharen,
Toch wil ik nog wat kanttekeningen plaatsen:
1. In het verleden is wel gebleken dat Twitter een ideaal medium is voor het doen ontstaan van hoaxes, bijv, het gratis geld halen uit een pin-automaat. Als een bedrijf de nieuwe vormen van sociale media binnenhaalt is het hier ook gevoelig voor.
2. Sociale media zijn heel dynamisch, voor het terugvinden van informatie kan dat lastig zijn.
3. Het management moet de mogelijkheid blijven houden om mededelingen te doen aan alle personeelsleden.
4. Op intranetten staat vaak waardevolle -maar nauwelijks vindbare- informatie.
Als je bovenstaande punten kunt integreren in het nieuwe bedrijfscommunicatieplatform heb je inderdaad een uitstekend platform dat de betrokkenheid van je personeel bij je bedrijf vergroot en dat zichzelf op een efficiënte manier onderhoud.

Tot slot:
Voor een bedrijf dat zich 'communicatieonline.nl' noemt vind ik het wel jammer dat je niet een facebook of twiiter url kunt achterlaten bij je reactie! Kom op we leven in het tijdperk van sociale media!

Paul Voors   16 februari 2011, 13:57 (link)

 

Communicatie is niet eenzijdig, en dat is wat Social Media zichtbaar maakt (dat is het nooit geweest alleen de informele comm. was niet zichtbaar, wat dat betreft geeft Social Media een schat aan informatie waar veel te winnen valt). Maar dat betekent niet dat dit het enige middel is dat communicatie als dialoog mogelijk maakt.

Afhankelijk van het doel, je publiek, het type informatie, je strategie etc. wordt uiteindelijk een passend middel gekozen (m.a.w. beleid vormen op basis van onderzoek, het onderbouwen etc.). Het is onhandig om direct in middelen te denken en daarom ook zeer onhandig om het Intranet direct af te schaffen.

Maar deze discussie geeft mij zeer bruikbare en interessante informatie, dus bedankt allen!

Renee   16 maart 2011, 14:30 (link)

 

Met een brede glimlach het artikel en zijn reacties van bijna 1,5 jaar oud teruggelezen. Een jaar lijkt lang maar er is weinig veranderd sindsdien. Veel discussies over en door IC-ers gijzelen de vakgroep communicatie en intussen vindt op de vloer een 'fluwelen revolutie' plaats. Niet 'lullen' maar poetsen, gewoon gaan!. De mooiste business cases komen voort uit vergeving achteraf i.p.v. toestemming vooraf.

Raoul van Heese   21 augustus 2012, 22:48 (link)

Reageer


(huisregels)
Plaats reactie


 

 

Boekentips en meer

 

Tips uit de praktijk

Onderzoek: hoe erg is een spelfout?
Hoe erg is het als er spelfouten in een sollicitatiebrief staan? Denken de ontvangers slechter over een sollicitant die niet kan spellen? Vinden ze hem minder deskundig, onbetrouwbaarder en dat hij zich beter voordoet dan hij is? En hoe zit dat bij sponsorwervingsbrieven - is het effect daar sterker of minder sterk?