26 mei 2004, 1:00   Redactie

Publiek vertrouwen kritische factor bij reactie op risico’s

Consumenten hechten weinig waarde aan informatie over risico’s rond bijvoorbeeld voeding, als in die informatie geen rekening wordt gehouden met wat hen zorgen baart.

Het publiek kijkt vaak anders aan tegen risico’s dan wetenschappers, beleidsmakers en communicatieprofessionals. Wetenschappers en beleidsmakers zien de inschatting (‘assessment’) en analyse van risico’s nog teveel als een puur objectieve en waardevrije handeling.
Dat zegt prof. dr. Lynn Frewer deze week bij de aanvaarding van haar ambt als gewoon hoogleraar Voedselveiligheid en consumentengedrag aan Wageningen Universiteit.
Volgens Frewer is er samenhang tussen publieke perceptie van risico’s en publiek vertrouwen, hoewel niet duidelijk is of de perceptie oorzaak is van het vertrouwen of omgekeerd.
Minder transparantie vergroot het publieke wantrouwen maar meer transparantie hoeft niet tot groter vertrouwen te leiden. Als door meer transparantie onzekerheden en verschillen van inzicht bij het vaststellen van risico’s blijken en vatbaar zijn voor publieke twijfel, maar niet expliciet worden gemaakt in de communicatie, dan is het waarschijnlijk dat het publieke wantrouwen groeit. In feite is hier sprake, vindt Frewer, van een onderschatting door wetenschappers en beleidsmakers van het vermogen van het publiek om om te gaan met onzekerheid.

Pr-actie
Een specifiek probleem ziet Frewer in de risico-variatie onder de bevolking, waarbij sommige groepen meer risico’s lopen dan anderen. Daarbij blijkt niet zelden dat met de meest kwetsbare groepen het moeilijkst valt te communiceren.
Het vertrouwen van de burger en consument in de activiteiten van risico-analysten, -managers en andere betrokkenen neemt toe als er sprake is van meer transparantie, maar ook van meer nadruk op het democratisch betrekken van de burger daarbij. Als daarbij niet uitdrukkelijk rekening wordt gehouden met meningen en inzichten van het publiek, is zo’n proces van het betrekken van de burger meer een pr-actie dan een poging om democratisch beslissingen te nemen rond het vaststellen en managen van risico’s, stelt Frewer.