25 mei 2011, 14:30   Ward van Beek

“Geen Commentaar” ergste zinnetje binnen PR?

“Geen Commentaar” ergste zinnetje binnen PR?

“Diervoederproducent Nutreco geeft “geen commentaar’’ op het bericht in het Financieele Dagblad dat het bedrijf een bod voorbereidt op branchegenoot Provimi. Dat stelde een woordvoerder dinsdag.” Weinig PR-adviezen die zo vaak averechts uitwerken als het advies om “geen commentaar” te geven. Je kunt net zo goed zeggen: “Ja, ik ben schuldig”, want dat is hoe die zin meestal wordt geïnterpreteerd. Mensen die gebruik maken van “geen commentaar” denken ook vaak dat dit slim is, omdat ze ze dit gezien hebben op tv en in films. Echter, de zinsnede “geen commentaar ” is een juridisch instrument, en heeft weinig of niks te maken met PR.
En nu we het toch over juridische instrumenten hebben - al dan niet met spectaculaire PR-bijwerkingen - wat te denken van de Super Injunctions in Engeland?

Door het (wan)gedrag van de Engelse roddelpers is er in dit land strikte wetgeving ontstaan die bekende Engelsen met een door een rechter uitgesproken “super injunction” beschermt tegen het publiceren van feiten en verhalen over hun privéleven. Zo’n Super Injunction blijkt een belangrijk juridisch instrument om onwelgevallige berichtgeving te voorkomen.
Werkt helaas minder goed in een Web 2.0-wereld. Voetballer Ryan Giggs schakelde een zeer dure jurist in om iedereen te verbieden ook maar iets te zeggen over hem en een vermeende buitenechtelijke relatie. Iedereen betekende wat hem betrof ook echt iedereen. Toen dus zijn naam en de affaire opeens overal op Twitter verscheen, deden zijn advocaten zowaar een poging Twitter tot zwijgen te brengen. Of in elk geval alle ‘in overtreding zijnde’ Twitteraars met naam en toenaam uit te leveren aan het Engelse Openbaar Ministerie… Inderdaad. Hilarisch! En het effect daarvan? Meer tweets dan ooit over dit onderwerp. Ik denk bijvoorbeeld niet dat ik ooit van Ryan Giggs en zijn slippertje gehoord zou hebben, als deze domme juridische acties niet zouden zijn ondernomen. De hele actie is volledig averechts uitgepakt. Old school legal & PR meet the new world.

image

Bij het omgaan met vijandige of negatieve vragen, is het denk ik het beste om kalm te blijven en je antwoorden gewoon kort te houden.
Tegelijkertijd is het goed om te onthouden dat er wellicht wel andere zaken zijn die je zou willen zeggen. Zelfs momenten van crisis en conflict bieden een kans om je eigen boodschap te communiceren. Zo kan een vraag als “Bereidt uw bedrijf een bod voor op Provimi?” ook beantwoord worden met: “Helaas mogen wij over zulke zaken geen uitlatingen doen… maar het is zo dat Nutreco er op dit moment erg goed voor staat, met marktontwikkelingen als…”

Hierbij nog wat meer suggesties - met dank aan PRdaily - die wellicht nét iets beter zijn dan “geen commentaar”:

1. Ik heb niets te zeggen over dit onderwerp.

2. Dat is niet wat ik hier kom bespreken.

3. Ik ben niet in staat om hierover te praten. (dit alleen als het inderdaad juridisch niet mogelijk is, anders maakt het je tot leugenaar, niet echt beter dan het gebruik van “geen commentaar”)

4. In het geval van een beursgenoteerde onderneming als Nutreco: Wij gaan nooit in op geruchten.

5. Nee (als het inderdaad een rechtstreekse vraag is, die een onwaarheid betreft. Als een journalist je rechtstreeks vraagt of je commentaar hebt op iets, dan is antwoord 1 opnieuw het beste. Vaak is zo’n vraag ook bedoeld om je te laten antwoorden met “geen commentaar”...). Overigens is ‘Nee’ zeggen terwijl je ‘Ja’ bedoelt natuurlijk helemaal fataal. Zie James Sharpe van de PVV.

In de (Amerikaanse) literatuur kwam ik nog tegen:
6. Glimlachen en niets zeggen. Hoewel dit geen echte antwoordzin is, werd dit toch als goeie optie gezien onder het motto: media kunnen niet herhalen wat je niet zegt. Maar… is dat dan niet precies wat Ella Vogelaar deed? En waardoor ze na het beruchte GeenStijl-interview door de zijdeur af moest?
Niet helemaal. Ze zei eerst wel een en ander, en werd toe nijdig, zei even niets, en toen weer iets nijdigs. Dat hielp allemaal niet.  Sindsdien hebben we deze interviewtechnieken via PowNed nog vele malen gezien, met nog regelmatig desastreuze uitkomsten…

Maar het blijft allemaal behelpen. Is er ooit wél en goed moment om “geen commentaar” te zeggen?
Iemand een suggestie voor een ander alternatief?



Reacties

No comment op 1, geen bronvermelding op een goede 2e plek. http://www.prdaily.com/Main/Articles/8353.aspx

Chiel   25 mei 2011, 15:17 (link)

 

@Chiel Zal niet volstaan met 'no comment'... De inspiratie van PRDaily had ik inderdaad moeten toevoegen. Inmiddels gedaan. Maar Volgens mij is 95% van het verhaal origineel, met meerdere links, naar meerdere bronnen, dus niet helemaal gevalletje 'geen bronvermelding'.

Ward van Beek   25 mei 2011, 17:14 (link)

 

Tegenvraag stellen. 'zou u dat dan verbazen?' 'denkt u nou werkelijk dat ik dat dan via uw krant naar buiten zou brengen?' 'ik ben benieuwd wat men daar van zou vinden?'

Marcel van Dijk, btz   25 mei 2011, 19:36 (link)

 

Twee reacties die ik als woordvoerder vele malen met succes heb toegepast - en die niet mogen ontbreken in het repetoire van iedere CEO en CFO- is:

"Dat kan ik u zo niet zeggen, maar wat ik wel weet is het volgende..." [en dan een goede, relevante quote.

En:

"Als u mij vraagt of ......, dan is daarop mijn antwoord: ...." [dat geeft enige speelruimte om de onwelvallige vraag te 'reframen' en daarop weer die relevante inhoudelijke reactie te geven die je hebt voorbereid.

Merk tijdens mediatrainingen dat klanten behoefte hebben aan dergelijk natuurlijke 'mechanismen' om te reageren op iets te pittige vragen. Een en ander vraagt natuurlijk om voorbereiding en training.

Ronald van der Aart   25 mei 2011, 20:56 (link)

 

Je noemt het zelf al bij alternatief #4, maar niet onbelangrijk aspect bij het begin van het verhaal is het feit dat Nutreco een beursgenoteerd bedrijf is. Dat zorgt er voor dat de speelruimte voor woordvoering naar aanleiding van dit soort geruchten in de markt - want daar komt het op neer - zeer beperkt is. Waardoor er uiteindelijk niet veel over blijft dan 'Geen commentaar' als officiële woordvoeringslijn te gebruiken.

Daarnaast: ik kan me ook voorstellen dat een journalist alternatief #4 ombuigt naar "Geen commentaar". Scheelt toch weer woorden...

Maar verder helemaal eens om vragen die haast onmogelijk beantwoord kunnen worden te gebruiken als handreiking om je eigen punt te maken. Al dan niet over iets geheel anders. En al dan niet off the record.

Roland Kroes   25 mei 2011, 21:11 (link)

 

Reacties als 'geen commentaar', 'het is onder de rechter' of 'daar willen we niet op reageren', is een illustratie van het onvermogen van een organisatie om zich in de publiciteit te verantwoorden. En of dat nu komt door een timide woordvoerder, een eigenwijze CEO of de onvermijdelijke jurist: dergelijke reacties richten meer reputatieschade aan dan men denkt. Bij gebrek aan een inhoudelijke reactie vult de lezer/kijker/luisteraar zelf in (of speculeert) wat de motieven zijn van de organisatie die niks wil zeggen. En daarvan is de uitkomst nooit positief.

Seger Pijnenburg   26 mei 2011, 11:10 (link)

 

Ontwijkende antwoorden blijven inderdaad een soort 'cliff hangers'. Er is wel iets, maar je weet niet precies wat. Maar wat je wel zeker weet is dat er op een later moment nog op teruggekomen moet worden. Ofwel je hebt een goede reden om (nog) niets te kunnen zeggen, maar dan moet je die reden in elk geval noemen: "Het zijn geruchten en daar gaan we nooit op in" of "Wij horen dit ook zojuist en we kunnen er op dit moment niets zinnigs over zeggen. Wat ik wél kan zeggen..."
Maar dat is feitelijk weinig meer dan uitstel van executie. Ik denk dat als het maar enigszins kan, en je toch al weet dat je met de billen bloot moet, je beter zo snel mogelijk moet erkennen of ontkennen. Bij 'geen commentaar' lijkt het helder dat iets dus niet ontkend kan worden (anders zou je dat toch wel doen, nietwaar...) , dus dan is erkenning een kwestie van tijd. Hou die tijd dan ook maar zo kort mogelijk. Speculatie is altijd schadelijker.

Ward van Beek   26 mei 2011, 11:34 (link)

 

Ik ben niet zo'n voorstander van 'geen commentaar' en wel om twee redenen:
1. de reactie 'geen commentaar' wordt vaak gebruikt door mensen die ook anderszins onbeholpen overkomen in hun reactie en 2. het geeft aan dat je de kans om iets te zeggen wat je wel welgevallig is laat liggen, zoals ook Ronald en Ward aangeven.
Als je echt niets kunt zeggen, zoals Nutreco in dit geval, of als het antwoord van de woordvoerder eventuele onderhandelingen tussen de betreffende bedrijven in gevaar kan brengen vind ik het wel sterk als je deze redenen ook richting de journalist gebruikt: 'U snapt dat wij als beursgenoteerde onderneming niets kunnen zeggen over mogelijke overnames'. Je kunt je ook beroepen op een werkwijze: Wij doen nooit uitspraken over mogelijke overnamekandidaten / fusiepartners... oid. Ik verwacht dat de journalist het feit dat je niet kunt reageren eerder zal accepteren als je je reactie onderbouwd met argumenten.

Ilse Heemskerk   26 mei 2011, 13:35 (link)

 

Deze tips zijn zó inhoudsloos [voorbnamelijk omdat ze dezelfde interpretatie oproepen als het te vermijden bedoelde woordgebruik] dat daar geen veel te lange blog aan gewijd had hoeven worden.

Peter Ronkes Agerbeek   27 mei 2011, 11:51 (link)

 

Als je een bod voorbereid, dan weet je dat dat vroeg of laat naar buiten kan komen. Dan bereid je je dus voor op een vraag over die voorbereiding. Geen commentaar is killing. Weinig fantasievol. En ook nog eens niet waar. Tuurlijk heb je commentaar. De vraag is welk commentaar eerlijk is, de boodschap overdraagt die je wilt overdragen (daar past dus geen standaardantwoord) en je beursgenoteerde onderneming niet in problemen brengt.
Kwestie van goed voorbereiden.

Gerard Keijsers   27 mei 2011, 13:51 (link)

 

@peter ik ben nu wel zeer benieuwd naar je inhoudelijke tips en toevoegingen. Toe deel n's iets met ons?
Overigens ging de blog over veel meer dan de tips, vandaar dat de post wat langer is.

ward   27 mei 2011, 15:40 (link)

Reageer


(huisregels)
Plaats reactie


 

 

Boekentips en meer

 

Verder de afgelopen dagen

Tips uit de praktijk

Onderzoek: hoe erg is een spelfout?
Hoe erg is het als er spelfouten in een sollicitatiebrief staan? Denken de ontvangers slechter over een sollicitant die niet kan spellen? Vinden ze hem minder deskundig, onbetrouwbaarder en dat hij zich beter voordoet dan hij is? En hoe zit dat bij sponsorwervingsbrieven - is het effect daar sterker of minder sterk?