7 oktober 2010, 20:54   Jan Driessen

Hoezo Radiostilte?

Natuurlijk is het lastig onderhandelen als heel Nederland meekijkt. En natuurlijk is het vervelend als er op tal van berichten weer gereageerd moet worden. Daarom besloten de informateurs in Den Haag voor minimale communicatie. Er werd zelfs een Twitterverbod opgelegd. En zo zagen we zwijgende mannen in pakken over het Binnenhof lopen. Keken we urenlang naar gesloten eikenhouten deuren. En werd er weer uitgeweken naar geheime locaties uit het zicht van de camera’s. Het resultaat werd er echter niet veel beter van.

We leven in een snelle nieuwswereld. Honderden journalisten en columnisten volgen de belangrijkste politieke onderhandelingen over de toekomst van ons land op de voet. Die gaan dus aan het werk. Die jagen op nieuws. Die bellen en praten. Die vragen en zoeken. De kranten en de nieuwsprogramma’s moeten namelijk gewoon vol. Radiostilte of niet. En dus komt er een circuit van geruchten en spin op gang. Soms geregisseerd maar vaak ook niet. Per minuut gevolgd op internet en direct becommentarieerd door duizenden volgers op Twitter.

“Onderhandelaars zijn er bijna uit”, melden bronnen rond de onderhandelaars. “Weerstand binnen de CDA-fractie groeit”, aldus anonieme bronnen in de top van de partij. “Rutte te weinig zichtbaar”, klagen journalisten. Dagelijks zijn er nieuwe invalshoeken. Dagelijks blijkt de radiostilte toch minder stil dan afgesproken te zijn.
Geheime brieven worden gelekt. En getwitterd wordt er ook weer: “Wat een zeurpiet is die man, laat hem op vakantie gaan.”

Toen ik 25 jaar geleden als jong verslaggever voor Den Haag Vandaag verslag mocht doen van kabinetsformaties, was de situatie veel overzichtelijker. Er waren slechts twee TV-zenders. Nieuws had nog tijd nodig om de kijkers te bereiken. Journalisten van de schrijvende pers stonden rustig te luisteren en schreven mee wat de informateur te melden had. Er was meer orde en er was sprake van gestructureerdere nieuwsverstrekking.

Hans Wiegel belde persoonlijk om mede te delen waar de “geheime bespreking” van die avond was. En speelde oprecht verbaasd als we daar dan met draaiende camera binnenvielen. RvD-baas Hans van der Voet kende een wat ruime invulling van het begrip radiostilte. Die meldde je hoe de stand van zaken was. Off the record, maar altijd naar waarheid. Bij concrete vragen kreeg je te horen of het rood of groen was. En dan wist je genoeg.

De huidige snelle en digitale tijd dicteert meer dan ooit een eerlijk en open communicatiebeleid. Ook bij moeilijke kabinetsformaties. Hoe lastig dat ook is! Juist dan is het van het grootste belang dat er meerdere keren per dag een procedurele update wordt gegeven. Dat er dagelijks een goed voorbereide persconferentie is met het vooraf zorgvuldig geselecteerde nieuws. Informateur en onderhandelaars dienen in onze huidige open samenleving zelf het nieuws te bepalen en niet de geruchtenmachine.

Jan Driessen
Directeur Communicatie AEGON

den haag, den haag vandaag, formatie, radiostilte, rutte, twitter