13 september 2008, 12:24   Roland Kroes

Luctor et embargo

NRC werpt zich op voor vrije nieuwsgaring

Dit jaar is het niet RTL Nieuws dat de gehele Miljoenennota vroegtijdig publiceert, maar NRC Handelsblad. Opvallend verschil: NRC publiceert de nota nadat het embargo is ingegaan. Een embargo dat de krant zelf niet heeft ondertekend: ”Knevelarij”, aldus de hoofdredactie. De overige media zijn vervolgens als de dood om uit de stukken te citeren, want ander schenden zij het embargo. As if de lezer zich anno 2008 daar nog aan stoort…

Je zou haast gaan twijfelen aan de mediakennis & -kunde bij de RVD. Wat is het geval: de embargoregeling bij de Prinsjesdagstukken verbiedt niet alleen het zelf lekken van informatie uit de vertrouwelijk gekregen stukken. De regeling gaat nog een stapje verder, door ook publicatie te verbieden van onderdelen uit de stukken die door een ánder medium zijn gelekt/ die door een ander medium op welke manier dan ook zijn verkregen vóór het aflopen van het embargo op dinsdag 16 september. Welkom in 2008.

Want door deze regeling staan dit jaar alle media, behalve het NRC, met lege handen. De krant tekende de embargoregeling niet: NRC Handelsblad vindt het knevelarij om op gezag van de RVD niet te mogen schrijven over voorgenomen besluiten die uitgelekt zijn, aldus de hoofdredactie in haar verantwoording. En de krant publiceerde vervolgens in haar papieren editie 3 pagina’s met details uit de begrotingsplannen. Aangevuld met een volledige, gescande pdf-versie van de Miljoenennota op haar website.

Aan de ene kant lijkt het RVD-embargo effectief: zo’n beetje iedereen meldt de publicatie door NRC. Maar niemand neemt de inhoud over, bang om het embargo te schenden. Maar hoe doet een nieuwsconsument dat dezer dagen? Die gaat naar Internet. Tikt in Google “NRC Miljoenennota” in en met 2x klikken staat de pdf-versie op je scherm.

Welk mogelijk nut heeft een embargoregeling dan nog? Want wat ook duidelijk wordt uit de artikelen in NRC, is dat heel veel al bekend was. Het framen en het primen was allang aan de gang. De burger werd geestelijk al voorbereid op wat ging komen. Met hier en daar nog een proefballon. Zal het debat de komende dagen nu wezenlijk veranderen door deze publicatie? Nee. Want zonder embargoregeling was het ook niet wezenlijk veranderd. NRC stelt “Besluiten over voorgenomen beleid, die voor de burger belangrijk zijn, horen zo snel mogelijk bekendgemaakt te worden”. Met dat allemaal in het achterhoofd is het begrijpelijk en terecht dat NRC heeft gehandeld zoals het heeft gehandeld.