Reacties

Naar mijn mening is er hier sprake van onbekendheid van bestaande benaderingswijzen om die constructieve dialoog in te zetten. Ik zie in ons werk dat verandering - daar hebben we het over - te vaak wordt ingezet als probleemoplossen en nog vaker door 'experts' die over anderen hun advies uitstrooien.
Een goede alternatieve benadering, die wel wat begeleiding vergt, is Appreciative Inquiry. Daarin worden mensen uitgenodigd hun positieve ervaringen in te zetten voor een gezamenlijke verandering. Het werkt voortreffelijk, in sterk verschillende omgevingen.
Ik ben ervan overtuigd - mede gebaseerd op reacties en observaties - dat steeds meer organisaties en instellingen een dergelijke manier zullen inzetten. Wie begint?!

Florent Meier, partner Q-Research/TDF

 

@ jan jelle: ik ben ook een beetje bang voor het laatste, hoewel er wel steeds meer interesse begint te ontstaan bij comm. professionals voor bijvoorbeeld het inzetten van werkvormen om ideeen te genereren, mensen te betrekken en in beweging te brengen. De eerste leergang op het gebied van faciliteren is overtekend en er is veel animo voor een workshop over werkvormen bij de gPRm in Limburg. Het gaat mij ook allemaal wat langzaam (zucht), maar er is een bescheiden begin en daar moeten we blij mee zijn.
Aardig in dit verband is te wijzen op de beproefde activiteiten van Joop Hofman in Enschede (Roombeek) en Deventer (Rivierenwijk) waar hij op interactieve wijze ook lastig bereikbare groepen heeft weten te betrekken, en met succes! Hij krijgt er de pers mee en binnenkort misschien zelfs een prijs.
Lastig punt is dat we als 'Communicatie' bij 'de andere kant van de tafel' ook wel eens worstelen met ons imago van middelenmakers, een imago dat vrij hardnekkig is (en voor velen overigens deel uitmaakt van de werkelijke identiteit) .... Zijn wij als comm. profs ook van 'dialoog' en 'faciliteren van interactie'? Volgens lector overheidscommunicatie Bert Pol in elk geval niet. We moeten dus nog iets aan verwachtingsmanagement over 'communicatie als interactie' doen (naast actie).
Bovendien willen veel beleidsmakers (ook in gemeenten) wel graag dialoog en participatie, maar dan moet de uitkomst wel zijn zoals zij het hebben bedacht..... Het ontbreekt nog vaak aan het oprecht bieden van speelruimte en invloed en het komt al helemaal weinig voor dat beleid zich door inspraak op andere gedachten wil laten brengen. We zijn voor hen misschien ook nog te weinig nar die hen dit soort spiegels voorhoudt.

Erik Reijnders, zelfstandig gevestigd adviseur

 

Conventionele communicatie levert conventionele respons op en resulteren om met Bert Pol te spreken soms vooral in het mobiliseren van weerstand. Naast de appreciative inquiry die Florent voorstelt zijn andere methoden zoals open space, delphi, creatieve brainstorms en de futre search manieren om ideeen centraal te stellen in plaats van problemen. En denk ook aan de inzet van sociale netwerken.

Alleen daar zijn communicatieprofessionals met durf voor nodig, die het exepriment aanwillen. En zeker ook, zoals Erik stelt, beleidsmakers die bereid zijn ook werkelijk iets met de opbrengsten van dit soort activiteiten te doen. En de communicatiefunctie niet alleen zien als 'van de middelen'.

Er zijn goede voorbeelden, er is bewijs dat het kan. Nu nog breed toepassen!

 

Nee, aan de beschikbaarheid van werkvormen ligt het echt niet. De themagroep Interactieve Beleidsvorming van Logeion organiseerde enige tijd geleden een bijeenkomst waaruit een interessante reader voortkwam met talloze werkvormen. Er was volop belangstelling voor de Logeion thema-avonden over Large Group Interventies. Er zijn buitengewoon praktische boeken als Het Groot Werkvormenboek of Beweging in je brein (geschreven door een communicatie-adviseur!!!).
Maar het gebruik ervan door de comm profs, dààr ligt de voetangel in ons vak. Ja, vanzelfsprekend is de zaal regelen, een goede uitnodigingsbrief maken, de uit te delen folder en het bouwbord laten maken en zorgen voor een cadeautje na afloop, maar voor het kiezen van werkvormen en het daadwerkelijk begeleiden huren we al snel iemand in. Zonde, gemiste kans (voor de professional en voor ons vak...). Er is nog een wereld te winnen in échte communicatie (voor wie wil).

Erik Reijnders

 

Niks gemiste kans. Het circus moet immers nog beginnen. Ons advies is geweest om onze burgers in stadsdeel De Baarsjes niet opnieuw lastig te vallen met vragen waarop ze al tig keer antwoord gegeven hebben, Waarop ze soms, maar vaak ook niet bevredigend hebben kunnen participeren. Pas als ons aanbod klip en klaar is gaan wij ze vragen klussen aan te dragen waarbij ze ons willen betrekken. Dat zaalbespreken en zo, daar huren we dan wel een bureau voor in. Hebben wij intussen de tijd om te adviseren over de manier van het boven tafel krijgen van die burgerklussen. Maandag komt mevrouw Vogelaar bij ons op bezoek. Wij zullen haar trots laten zien dat we klaar staan voor het grote betrekwerk.

 

Klinkt goed Harold, maar volgens mij ben je een van de weinigen en mogelijk een pionier. De gemeentelijke communicatieprofs die deelnemen aan het Factor C programma van de VNG/RVD, waaraan ik een bijdrage lever, zijn veelal toch echt (nog) niet met 'het grote betrekwerk' bezig in faciliterende zin.

 

Ik woon in een probleemwijk en volgens mij is het gebrek aan participatie geen communicatieprobleem, maar een politieke keuze. In Overvecht doen de gemeente Utrecht en de corporaties hun best om iedereen te bereiken, via folders, een website, voorlichting in buurthuizen en de moskee en zelfs huisbezoeken. Maar de plannen om het gebied De Gagel te vernieuwen zijn opgesteld zonder bewoners te raadplegen. Bij de inspraak kunnen we alleen voor of tegen het slopen van de helft van de flats kiezen.

 

Ja, interne cultuurcommunicatie, dat is ook een van onze adviezen. Een beleidsmaker bij ons heeft zich al ingeschreven bij de academie Van Buiten naar binnen van Max Herolds bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Waar ze echt de stap hebben durven maken naar volledige burgerparticipatie is in Drachten (gemeente Smallingerland). Kijk naar http://www.wijbouweneenwijk.nl en huiver van de koele aanpak aldaar! Durven loslaten is politiek en ambtenarij nog steeds wezensvreemd. We doen eraan wat we kunnen om ze te helpen dat te veranderen.

 

@Harold, inderdaad is Smallingerland een fantastisch initiatief en gaat heel ver. Er zit in de aanpak het risico van een soort minimalistische processturing. Zij hopen dat er veel vanzelf gebeurt, op grote schaal en 't liefst binnen korte termijn. Terwijl volgens mij het proces leidend moet zijn en niet de mooie website. Hoe zorg je ervoor dat je voldoende maar ook geschikte input krijgt van participanten. Dat is natuurlijk ook de uitdaging voor de Prachtwijken - of elke uitdaging waar je vanuit een negatieve basis start.
Een leuk project waar ik zelf bij betrokken ben is het bereiken van jonge hoogopgeleide mensen met een handicap. De hele branche loopt ertegenaan dat "ze niet te vinden zouden zijn". De echte uitdaging is natuurlijk: hoe werf je mensen op basis van een kenmerk waar ze liever niet aan herinnerd worden en dat nou niet helpt in hun ambities. Juist door het proces - maar ook media en vorm - goed te kiezen en in te richten kun je dat omzeilen. Maar dat gaat niet vanzelf en al helemaal niet snel, maar het werkt wel.

Florent

 

Nou ik zou me maar anmelden bij de wijk in De Pein, Dan zie je wat er allemaal gedaan is om expertise en creativiteit te betrekken bij het proces. Je denkt toch niet dat ze daar nu achterover hangen en afwachten of die site iets oplevert? Nee, daar zijn ze juist nu, maar ook al vooraf, heel bewust mee bezig. Wij gaan hier een enigszins gelijkvormig proces in riond de mogelijke herinrichting van het Surinameplein.
Maar neem eens contact op met de collega's in Smallingerland, heel leerzaam.
Hartelijks,
Harold

 

Nogmaals, het initiatief - en de site - vind ik fantastisch. Echter, wat zij zelf zeggen (projectleider Paul Lansen die ik hierover sprak) is dat ze het proces tussen deelnemers niet gericht sturen. Dus het is niet zo zeer een kwestie van "achterover hangen" maar mee grip houden op wat er gebeurt en daardoor trachten te sturen in het proces (niet op de uitkomsten uiteraard)
Leuk dat jullie iets dergelijks gaan doen. Houd je ons op de hoogte? Zou leuk zijn!

Florent