Reacties

Mooi onderwerp Jan Jelle! Ik haak graag eens aan in de discussie. Ik kijk er iets anders naar. In NRC stond gisteren een artikeltje over het plan. Er stond onder meer dat de politiek vond dat de communicatiespecialisten veel meer moesten inzetten op de dialoog met de bevolking in plaats van al die middelen en mediaprodukties. Natuurlijk valt er een boom op te zetten over de vraag of de politiek dat WERKELIJK wil en of ze de consequenties van die wens kan/wil overzien. Maar we zien hier naar mijn idee wel een interessante wens van de interne klanten waar de provinciale communicatiedeskundigen in Z-Holland kennelijk nog onvoldoende invulling aan hebben weten te geven (voorbehoud: ik heb hun plan niet gelezen....). De wens komt elders in gemeente,- provincie- en rijksoverheidsomgevingen ook voor. Meer doen aan dialoog en interactie. Communicatiemensen voelen zich dan over het algemeen aan de zijlijn staan. Met lege handen welteverstaan. Hoe geven we daar in hemelsnaam vorm aan? Waar en hoe moeten we beginnen? Omdat het organiseren van dialogen, het werken met werkvormen, het adviseren over interactievere processen nog volstrekt geen gemeengoed is in communicatieland.
Wellicht is het aan te raden dat deze communicatiemensen allereerst eens in gesprek gaan met en nadenken over de zorgen die beleidsmakers en bestuurders hebben. Waar liggen ze wakker van? Probeer daar met je communicatie bij aan te haken. Dat gaat vast veel verder dan reputatiezorgen, imago's, identiteiten en dergelijke. En tegelijkertijd eens meeliften met de actuele interactieve ontwikkelingen in het communicatievakgebied. Zie bijvoorbeeld de themagroep interactieve beledisvorming van Logeion die een succesvolle sessie over werkvormen organiseerde, of de laatste uitgave van de RVD Platform 8 over de stand van zaken rond het programma De factor C. Geen onverdeeld succes maar wel een bescheiden beweging die in gang is gezet en doorkijkjes naar hoe het echt anders kan! De VNG pakt dat nu ook op.
Kijken waar mogelijkheden liggen om verbinding met je actoren te zoeken in plaats van verhulde mediaprodukties en massale inzet van massamedia. Daar zullen we de komende jaren naar mijn idee toch echt anders naar moeten kijken.
Communicatiespecialisten kunnen beleidsambtenaren niet alleen helpen bij het formuleren van kernboodschappen en omgevingsanalyses maken en de middeleninzet daarop afstemmen. Ik pleit voor meer inzet op het communicatiever maken van beleidsmensen die de hele dag door zelf communiceren. Daarbij hun stinkende best doen, maar ze doen maar wat....
Ja, dat vraagt een andere inzet, scholing wellicht ook. Denk aan coaching, advisering op een persoonlijker niveau, oog voor procesmanagement en kennis van werkvormen om maar eens wat te noemen. Maar een ding is zeker: met de mediainzet als omschreven krijg je geen verbinding noch draagvlak. En de klanten (de politiek in de provincie Zuid Holland) zien dat ook al.... Nu de communicatieprofessionals nog.
Erik Reijnders
zelfstandig gevestigd adviseur te Zeist

 

@Erik: Het wordt nu toch wel interessant om 'ad fontes' te gaan, naar het plan zoals verwoord is in de communicatierichtlijn zelf met als titel `Zichtbaarheid nieuwe stijl, focus op de burger`. Jammergenoeg beschik ik daar niet over.

Van MKBnet http://www.mkbnet.nl/MKB_Nieuws/80.49595 haalde ik onderstaand bericht:
{quote} Provincie Zuid-Holland kiest voor bredere communicatie

De provincie Zuid-Holland kiest voor een bredere communicatie, waardoor de provincie meer zichtbaarder zal worden voor de burgers. Daarom verdubbelt de provincie het budget voor communicatie ook.

De nieuwe communicatiekoers van de provincie heeft ook een naam gekregen: `Zichtbaarheid nieuwe stijl, focus op de burger`. Dat betekent dat de provincie Zuid-Holland voortaan niet meer de gemeenten en andere overheden zal informeren, maar dat er voortaan een directe communicatie richting de burger zal plaatsvinden. Op die manier hoopt de provincie het imago bij de burger te verbeteren. Volgens Jan Ormel, hoofd van de afdeling communicatie van Zuid-Holland, hebben veel burgers nog een te vaag beeld van de provincie. Daardoor hebben de meeste mensen ook geen behoefte om te stemmen bij provinciale verkiezingen.

Door het nieuwe mediaoffensief hoopt de provincie daar verandering in te brengen. Zo zal de provincie gebruik maken van narrowcasting in het openbaar vervoer en bij McDonald`s. Verder zal de provincie kant-en-klare programma`s aanbieden aan lokale omroepen en regionale zenders of artikelen voor huis-aan-huisbladen. Op die manier kan de provincie ervoor zorgen dat interessant provinciaal nieuws toch naar de burgers gecommuniceerd wordt. {unquote}

Ik haalertwee dingen uit: de wens naar directe communicatie met de inwoners van Zuid Holland, en dan zou hopelijk in dialoogvorm . Maar het andere is ook een behoorlijk 'reklamische' aanpak. En daar ben ik het helemaal met je eens: zo leg je geen echte verbinding. Maar dat je als onderdeel van je middelenmix kiest voor korte 'uitzendingen' over je activiteiten, tsja dat vind ik een legitieme keuze. Maar niet als enige methode!

Of en in welke mate de opstellers van dit plan een zorgvuldig totstandkomingsproces hebben doorlopen met het bevragen van de opdrachtgevers en belangrijke actoren van de provincie is de vraag. Ik ga er niet zonder meer van uit dat dat niet het geval is.

Er schijnt trouwens ook een atrikel hierover in Binnenlands Bestuur te hebben gestaan, misschien werpt dat een ander licht op dit alles. Het zou leuk zijn als een insider uit de provincie ons daar wat meer over zou kunnen vertellen.

 

Het idee dat 'de burger' zit te wachten op een media-offensief is maar de vraag. We worden immers overspoeld door campagnes (noem het diarree), waarin de burger gevoed moet worden met welwillende informatie over instituten, gewenst gedrag etc.

Hoe verbinding te leggen is niet alleen een vraag die bestuurders zich stellen (als ze dat al doen). Ook communicatiedeskundigen zien daar weinig heil in. Opleidingen zitten vol met de reputatiegedachte, wat doorsijpelt vanuit overheid en bedrijfsleven. De vraag 'wat betekent dit voor ons?' gaat nog steeds voor de vraag 'wat betekent dit voor de burger?'.

Dat daar verandering in moe komen leidt geen twijfel. Al langere tijd erger ik me bont en blauw aan de hooghartigheid in de reputatie-aanpak. Lees 'ik heb altijd gelijk' en je begint te beseffen hoe eenzijdig de mens is als weldenkend 'dier'. Vooroordelen worden door middel van argumenten bevestigd, om de eigen mening nadruk te geven. Elke andere zienswijze betekent loslaten van jezelf en je eigen denkwijze. Zie het als verschillende werkelijkheden, van waaruit men onderwerpen, discussies en situaties bekijkt. Helaas is het maar al te vaak waar dat het zoeken naar bevestiging het belangrijkst is.

Dit zie ik ook in de titel van de aanpak van zuid-holland: zichtbaarheid nieuwe stijl (wat is de oude dan, en werkte dat dan niet?), focus op de burger (waarop is voorheen dan gefocust? Interessant, interessant. Het levert geen nieuwe denkwijze op, maar een nieuwe verpakking van dezelfde (oude) denkwijze. Niets meer, niets minder.

Petje af voor de afdeling communicatie van de provincie!

 

@Quirijn Helemaal mee eens! Maar waarom dat petje dan af moet? Laat ze liever eens een andere bril opzetten....
Erik Reijnders

 

@Erik - Het was een cynische afsluiting van mijn betoog. Maar blij te lezen dat je het ermee eens bent.

 

@Jan-Jelle: ik neem je uitnodiging graag aan om wat meer te vertellen over de strategie. De keuze van de provincie Zuid-Holland is geweest om én een extra inspanning te plegen op mediaproducties én om de interactie met burgers te zoeken. Dit laatste vinden de meeste journalisten weinig nieuwswaardig, waardoor de nadruk vrij eenzijdig is komen te liggen op wat wel het ‘pluggen van de provincie’ is genoemd.
Onze strategie heeft drie pijlers: Zuid-Holland neerzetten als een provincie die zaken tot stand brengt (doe-provincie), uitstralen (en waarmaken!) dat het bestuur slagvaardig is en tot slot de interactie aangaan.

Net zo min als Jan-Jelle, geloven wij bij de provincie dat journalisten (nog) geïnteresseerd raken door louter je kerntaken goed uit te voeren. In onze huidige informatiemaatschappij, en in een provincie waar de concurrentie van ‘nieuwsmakers’ relatief groot is, moet je jezelf zichtbaar maken. Richting de lokale en regionale media willen we daarom bij tijd en wijle kant-en-klare producties aanbieden. Wat die daar vervolgens mee doen is niet aan ons, maar wij verwachten hiervan toch wel enig effect op onze zichtbaarheid. Zuurdenkers hebben dit al propaganda genoemd, maar dat is natuurlijk onzin. Wij gaan de media niet murw beuken met wekelijks ronkende advertorials en juichverhalen. Zo nu en dan een journalistieke productie - lees: goed gemaakt verhaal met hoor en wederhoor - om tegenwicht te bieden aan informatieverrommeling en gebrek aan provinciale nieuwsjagers: wat is daarop tegen?

Wij zijn ons ervan bewust dat je hiermee de strijd niet wint. Om betrokkenheid bij de politiek en bij beleidskeuzes onder burgers te verhogen, is een andere, extra inspanning nodig: interactieve beleidsvorming. We zijn onze gedachten aan het bepalen over thema’s die zich daarvoor lenen. De volgende stap is dat we naar (een) vorm(en) zoeken en een plan van aanpak. Bij het werven van burgers hiervoor komen dan vervolgens weer onze eigen mediaproducties van pas, evenals zorgvuldig ingezette narrow casting.

Niets nieuws onder de zon? Voor Zuid-Holland is focus op de burger wel degelijk een koerswijziging ten opzichte van de tijd - nog niet zo lang geleden - dat we ons vooral richtten op mede-overheden en maatschappelijke organisaties. De communicatie verschuift van plannen en processen naar communicatie over resultaten. ‘Wat raakt de burger?’ is een vraag die wij onszelf en anderen vaker stellen. Dit gecombineerd met het organiseren van meer interactie, mag je een ‘nieuwe verpakking voor dezelfde oude werkwijze’ noemen (Quirijn). Het is maar de vraag waar je je ambitie legt. Ik denk dat Zuid-Holland, als de ambitie is om beter (en anders) zichtbaar te zijn voor de burger, in elk geval een stap in de goede richting doet.

Voor wie meer achtergronden wil en interesse heeft in het concept(!) van de Communicatiekoers 2008-2011, kijkt op http://www.zuid-holland.nl/content_provincie/c_communicatiekoers.htm

 

@Annemarijke: dat is goed om te horen, dank voor je inbreng! Ik zal zeker de communicatiekoers gaan bekijken.

Het betekent dus dat er wel degelijk een 'meersporenbeleid' wordt gehanteerd. Waarbij de 'echte'interactiviteit met de burger niet geschuwd wordt (iets waar Erik terecht aan hecht).

Maar dus ook dat de pers er één ding uithaalt en daarmee een vertekend beeld van de situatie geeft. En, wat ik misschien wel erger vindt: dat het provinciale bestuur daar heel gemakkelijk in meegaat. Nou kun je je natuurlijk wel afvragen hoe het komt dat dat zo gebeurd is: als je er naar terugkijkt, wat zou je dan anders doen, de volgende keer? En hoe?

 

@ Annemarijke: Goed dat je het concept publiceert: dank voor deze openheid die de discussie hier een meer gefundeerde basis biedt!
@Jan Jelle: ik lees net de nota door. Dat driesporenbeleid staat er inderdaad, maar wanneer je naar de verhouding actie-interactie kijkt, komen de dialoog met de burger en de rol die de Communicatie-afdeling zich daarbij toedeelt er toch wel erg bekaaid vanaf.... De teneur is wat dat betreft toch echt: "We moeten ook nog iets met mensen doen."
Nee, de pers de schuld geven van gekleurde beeldvorming is mij iets te makkelijk. Het is wel degelijk een in jouw woorden "reclamische aanpak" die domineert in het plan. Interviewers van Twijnstra Gudde vroegen inderdaad bestuurders e.a. over communicatie. Tsja, da's de ellende over je afroepen want dan deugt er vrijwel nooit iets. Beter was geweest als de onderzoekers hadden gevraagd naar beleidsissues die spelen en met hun gesprekspartners eens konden doorfilosoferen wat communicatie daar nou aan zou/had kunnen bijdragen. In plaats van een vakmatige insteek te kiezen. Vanuit beleid richten op toegevoegde waarde van communicatie en haar specialisten. De gekozen insteek voor de interviews levert nu een te verwachten baaierd aan media-inzet op, die terecht in de ogen van bestuurders (te) ver afstaat van hun werkelijke zorgen. Het effect ervan (of liever: het te verwachten gebrek eraan) ook. In een volgend concept hoop ik meer te lezen over kansen op een communicatievere provincie.
Erik

 

Interactie met burgers op basis van thema's. 'We laten daar nu onze gedachten over gaan'. Het dunkt me dat daaruit blijkt dat de provincie dus bepaalt waarover wel en niet gesproken mag worden. Mediaproducties vind ik een afschrikwekkend voorbeeld van hoe de provincie, of welke instelling dan ook, zou behoren te werken. De vraag wat nieuws brengt doet in deze niet ter zake, lijkt me. De burger (als je dat al zo kunt stellen), zit niet te wachten op voorbedachte producties die klakkeloos worden overgenomen in regionale en lokale media. Het feit alleen al dat de provincie zich voorhoudt hoor- en wederhoor toe te kunnen passen vind ik schrijnend...

Het zou de provincie - en daarmee concreet communicatie, de filosoof Levinas te lezen: ik en de ander. Het geeft mijns inziens op een openbarende wijze aan waar de verantwoordelijkheid voor de ander (en de derde = samenleving) ligt!