
14 juni 2010, 11:20 Opinionators
Social Marketing: oude discipline voor moderne dilemma’s

Afgelopen week vond in Bled, Slovenië, de Summerschool Social Marketing plaats. Het evenement werd georganiseerd door het National Social Marketing Centre (NSMC), een gerenommeerd Engels instituut. Met 24 deelnemers uit de hele wereld verkenden we de aansluiting tussen commercieel denken en maatschappelijk goed. Wij waren erbij, verrijkten de kennisbasis en gingen in discussie over eigenheid, moderniteit en werkterrein van deze discipline die weinig met social media van doen heeft.
Social Marketing komt steeds meer in zwang. Zelfs Kotler besteedde er meerdere boeken en recentelijk maar liefst 448 pagina’s aan. De discipline bestaat echter al sinds de jaren 70 van de vorige eeuw. Geheel onterecht dus dat Social Marketing wordt verward met een geheel andere en veel modernere hype, die van social media marketing. Google rapporteert 111.000 hits voor Social Marketing. Een korte analyse van de eerste resultatenpagina’s leert echter dat zo’n 25% daar helemaal niet over gaat. Die gaan over marketing middels social networking sites. Net als 75% van de profielen die verschijnen op de search pagina van LinkedIn als je ‘Social Marketing’ intoetst. Bijna niet verwonderlijk dat drie van de 24 aanwezigen op de bijeenkomst van het NSMC afgelopen week een heel andere verwachting van het Social Marketing programma hadden…
Er bestaan veel definities van Social Marketing. Wikipedia hanteert een omschrijving die dicht bij die van ons ligt: de toepassing van commerciële marketing concepten en technieken om positieve maatschappelijke of sociale veranderingen te bewerkstelligen. Interessant genoeg is dit niet de meest gebruikte. Social Marketing komt voort uit de publieke sector, die zich ondanks het leentjebuur van de commerciëlen, nadrukkelijk afkeert van de praktijken van private partijen. Zij claimen niet alleen een ander domein, maar een geheel nieuwe discipline, met de definitie: ‘Social Marketing is the systematic application of the ideas, processes and practices of the marketing discipline alongside other concepts and techniques to achieve specific behavioral goals for social good’. Het zal niemand verbazen dat deze omschrijving vooral door veel consultants wordt aangehangen. Het maakt het vak extra ingewikkeld en meer diffuus – en creëert een zeer complex en schier oneindig werkveld.
Wat maakt Social Marketing dan toch zo boeiend? De notie dat door in te zoomen op het individu en diens wensen, inzichten verkregen kunnen worden waardoor werkelijke verandering mogelijk is. Door niet te streven naar heropvoeding met nog meer kennis, maar het gesprek aan te gaan en te zoeken naar het haakje waaraan nieuw gedrag gehangen kan worden. Door verder te kijken dan de economische en rationele kosten en ook de psychische en emotionele kosten van gedrag(verandering) te adresseren.
Social Marketing is een prachtig werkgebied met veel mogelijkheden. Maar nieuw is het niet. Wel appelleert het sterk aan datgene wat de wereld nu zo goed kan gebruiken: een aanpak gericht op mensen in plaats van dingen, op gezondheid en welzijn in plaats van geldelijk gewin, op succes op de lange termijn in plaats van targetgericht scoren op de korte termijn.
Hanneke de Bruin & Emilie van Rappard
Reacties
Bedankt voor dit artikel. Vooral zeer goed om te merken dat de nadruk komt te liggen op de maatschappelijk en menselijke relevantie en vanuit daar dienst- en productgericht bezig te zijn. Dan is winst etc. in mijn ogen iets wat er uit voort komt vloeien en niet zozeer een doel op zichzelf.
U schrijft dat social marketing niet gaat over marketing middels social networking sites, maar dat het gaat om de toepassing van commerciële marketing concepten en technieken om positieve maatschappelijke of sociale veranderingen te bewerkstelligen. U noemt Kotler als referentie naar een auteur die veel over het onderwerp heeft geschreven. De waarheid ligt wat mij betreft in het midden van uw 2 stellingen.
Ik zou uw stelling en definitie over social marketing graag aanscherpen en refereren naar het boek dat wat mij betreft de bijbel is op het gebied van social marketing: "Social Marketing, principles and practice" van de auteurs Rob Donovan en Nadine Henley (ISBN 0 9578617 5).
Het bijzondere van social marketing is denk ik dat een individu (of kleine groep) binnen een doelnetwerk (de groep waar de gewenste sociale gedragsverandering plaats moet vinden) wordt gemobiliseerd om anderen in dat netwerk aan te spreken op gedrag en te motiveren een verandering te ondergaan. Het gaat hier om de netwerken die bestaan als gevolg van de relaties tussen individuen. De term "social" wordt hier dus niet (persé) gebruikt om humanitaire of maatschappelijke doelstelling aan te duiden. De kracht van social marketing ten opzichte van societal marketing en social advertising is dus dat ze uitgaat van gedragsverandering via de sociale netwerken van individuen, en niet via communicatie die één richting op werkt.
Social networking sites zijn in die zin absoluut een goede ondersteunende tool voor social marketing! Een anooniem platform waar intiem over ingewikkelde gedragsverandering en barrieres gepraat kan worden.
Mijn achtergrond: ik heb zelf de communicatie rondom donor registratie ondersocht en ben sindsdien o.a. als zelfstandige adviseur in social marketing.
@Sjoerd: dank voor je reactie en nuancering die wij ten volle delen. In het laatste nummer van Vakblad Communicatie beschrijven we de belangrijke rol van het eigen netwerk (sociale (lokale) context) om gedrag te motiveren/corrigeren en wat dies meer zij. Je kunt het artikel ook downloaden van onze website: http://www.opinionators.nl.
Het werkgebied van social marketing is dan wel niet nieuw, maar de principes zijn wel heel verfrissend, en blijken inderdaad ook goed toepasbaar bij het werken in wijken. Leuk om hier meer over te lezen!
Sociale marketing begint voor mij bij luisteren. Echt luisteren naar wat de behoeftes, wensen en klachten van bewoners zijn. Oprecht geinteresseerd zijn, de wijk in, naar buiten en het gesprek durven aangaan. Dat is de basis, als je daarin niet authentiek bent, prikken bewoners daar zo doorheen en kom je nergens.
Sociale marketing gaat voor mij ook over samenwerken en verbindingen leggen: je werkt in een driehoeksrelatie van overheid <=> maatschappelijk middenveld (bijvoorbeeld opbouwwerk) <=> bedrijfsleven. Vanuit alledrie de velden zijn er vaak goede initiatieven of is er (latente) bereidheid om mee te werken aan het algemene maatschappelijke belang. Vaker tref je een portie gezonde weerstand tegen elkaar aan. De kunst is om in deze driehoek op zoek te gaan naar een gedeeld belang. Sociale marketing gaat over netwerken, partijen samenbrengen en de bereidheid onderzoeken om samen te werken of een steentje bij te dragen. Met respect voor een ieders inbreng.
In mijn ervaring met het werken in wijken (als communicatieadviseur) blijkt dat een proces van lange adem, zonder op korte termijn zichtbare resultaten. Maar ik ben het met jullie eens: sociale marketing een prachtig vakgebied, met nog volop te herontdekken mogelijkheden. En sociale marketing gaat volgens mij ook niet over sociale netwerken als hyves of facebook etc. Al kunnen deze wel, als de basis er eenmaal is, een middel zijn om te verbinden of te promoten.
Boekentips en meer
Verder de afgelopen dagen
- maandag
- donderdag
- maandag
- Communicatie Poll: Nederland te dik
- Volkswagen: blauw is het nieuwe groen (brandbarometer)
- Favoriete goede doel wint duurzame graffiti
- VMC gaat samenwerking aan met SRM
- Paul Rosenmöller wil meer publiek-private samenwerking tegen obesitas
- Wakker Dier wil plofkip-stop grote bedrijven
- Nominaties Osocio’s Best Campaign of 2011 bekend
- One Million Snowflakes brengen maatschappelijke thema’s aan het rollen
- vrijdag
- donderdag
- woensdag
- maandag
- Communicatie Poll: Hans Spekman (6 reacties)
- Edelman Trust Barometer 2012: tanend vertrouwen in Nederlandse overheid (1 reactie)
- Consument ziet grotere rol bedrijfsleven bij duurzaamheid
- De social media consumenten van 2012: Cheerleaders, Loyalisten, Opportunisten en Outsiders (1 reactie)
- Medewerkers HagaZiekenhuis geven via Facebook ‘kijkje in keuken’ (1 reactie)
Tips uit de praktijk
Onderzoek: hoe erg is een spelfout?
Hoe erg is het als er spelfouten in een sollicitatiebrief staan? Denken de ontvangers slechter over een sollicitant die niet kan spellen? Vinden ze hem minder deskundig, onbetrouwbaarder en dat hij zich beter voordoet dan hij is? En hoe zit dat bij sponsorwervingsbrieven - is het effect daar sterker of minder sterk?
Drie minuten…
Wat gebeurt achter de schermen als zich een ramp, een grootschalig incident of een catastrofe voltrekt? Wat doen de burgemeester en alle anderen die verantwoordelijk zijn? In een persoonlijk relaas geeft burgemeester Bas Eenhoorn van Alphen aan den Rijn meer inzicht.
De auteursopbrengst van de verkoop van Drie minuten...is gedeeltelijk bestemd voor een herdenkingsmonument in Alphen aan den Rijn.
Nieuw: CommBat!Een online dialoog over de professionalisering van het communicatievak. Om de week plaatst de dialoogredactie een nieuwe stelling, waarover iedereen uit het vak zijn of haar mening kan geven.
Stelling: Gebrek aan strategisch inzicht
5. Communicatiepraktijk over scholing
Laatste reacties
- 1'LDRSCHP: iedere werkdag verse ideeën over leiderschap hoe download ik deze app op Android samsung?
- Gebrek aan strategisch inzicht Ha Jenny, n.a.v. de onderzoeken zijn onder meer de volgende publicaties…
- Gebrek aan strategisch inzicht De opmerking van @Frank laat mij niet los. Je stelt dat…
- Omroepen tekenen code Dierenbescherming Heel goed dat je je het lot van dieren zo aantrekt…
- Gebrek aan strategisch inzicht Leuke discussie! Volgens mij gaat het erom dat, als je bij…
- Gebrek aan strategisch inzicht Dat communicatieprofessionals te weinig worden betrokken bij strategische beslissingen lijkt waar…
- Omroepen tekenen code Dierenbescherming hallo mag ik een reactie terug van mijn reactie? ik zou…
Poll
Brandbarometer
Communicatie
- Wat draagt de communicatie-m/v?
- RvC’s en transparantie
- Voetballers voor de camera
- Communiceren met LinkedIn
- Bekijk inhoud
- Abonneer
Interne Communicatie
- Prof. Menno de Jong: IC’er toont desinteresse’
- Naar een patiëntvriendelijker Erasmus MC
- Onrustbestrijding bij de Publieke Omroep
- Allemaal communitymanager
- Bekijk inhoud
- Abonneer





