14 juni 2009, 21:59   Jaap Stalenburg

Waar zijn de voorlichters met gezag?

Wat Wouter Bos en de burgemeester van Kampen gemeen hebben…
Waar zijn de voorlichters met gezag?

Het overkomt me de laatste tijd steeds vaker. Lees je in de krant over het geblunder van de nieuwe burgemeester van Utrecht en dan vraag je je af of er geen sterke communicatiebaas is die zo’n Aleid Wolfsen er met gezag op wijst dat hij anno 2009 geen hoofdredacteuren opdrachten kan verstrekken of stukkies uit de krant kan houden. Of zo’n komische burgemeester van Kampen die de plaatselijke krant voor 2 weken op het strafbankje zet. Maar ook de PvdA is compleet de weg kwijt als het om communicatie gaat. Waar zijn de voorlichtingspersonality’s?

Er zijn nog nooit zo veel communicatieprofessionals actief als anno 2009. We hebben de Logeion die de certificatie regelt en af en toe neemt het communicatiegilde de trein of auto om in een mooie congreszaal te luisteren naar mooie verhalen uit de praktijk. Niets mis mee. Alleen denk ik dat binnen structuren bij overheid, bedrijfsleven en politiek de rol van de belangrijkste voorlichter bij de belangrijkste bazen steeds minder invloedrijk is.

Bazen hebben tegenwoordig een slipstream van brave hielenlikkers om zich heen en daar moet een lastige onafhankelijke geest van voorlichting natuurlijk niet door heen banjeren. Of voorlichting valt onder een “Team Bestuurlijke Aangelegenheden’. Of wat voor moderne managementuitvinding dan ook om de communicatie te parkeren binnen de bureaucratie. Ik denk dat burgemeesters, ministers en CEO’s dagelijks genoeg brave ‘ja-knikkers’ om zich heen hebben en zich moeten realiseren dat een voorlichter-met-gezag en een onafhankelijke geest zijn gewicht in goud waard is. Een voorlichter die authentiek handelt is ook in de mediacontacten superieur. Journalisten zien al genoeg bange konijnen voor hun koplampen.

Bij veel van de communicatiestupiditeiten van de laatste denk ik “ dat was Ton Elias, Charles Huyskens, Gijs van der Wiel of nog verder terug Dick Kalk (ex PvdA) niet gebeurd” . Ze zouden met harde hand zo’n burgemeester of minister voor onheil hebben behoed. Het lijkt er hedentendage op dat we erg veel met de Blackberry en de nota’s en de strategie bezig zijn en te weinig met de praktijk van het gezonde verstand. Een goede voorlichter in Kampen maakt zijn burgemeester toch gewoon duidelijk dat een boycot van media slechts tot landelijke hoon zal leiden? Zoals deze column

Maar bij de PvdA zijn de communicatiestrategen helemaal de weg kwijt. In de fraaie documentaire “de Bos Tapes” was al te zien hoe Bos omringd is met een bataljon snelle jongens en meisjes met voortdurend rinkelende Blackberry’s van wie wij ook nog eens te pas en te onpas in blog’s en op andere plaatsen op het wereldwijde web moeten lezen dat ze even Obama of Al Gore hebben geadviseerd tijdens hun snuffelstage. Dat Bos dit weekend zijn Europese lijsttrekker zesde keus noemde en aangaf dat er niets met de partij aan de hand was, was simpel een blunder. Zo dom, dat je je afvraagt of de beste man uberhaupt vanuit de partij geadviseerd word?

Wouter Bos is een uitstekend manager van de BV Nederland, maar bereikt langs de band van de communicatie het PvdA-electoraat niet meer. Dankzij het communicatiegestuntel van zijn zetbaas in de Tweede Kamer Mariëtte Hamer helpt de PvdA de non-communicator Geert Wilders vrolijk het Catshuis in. De enige partij notabene die de communicatie met de media op een laag pitje heeft staan en een zeer bescheiden voorlichtingsstaf heeft. Dat geeft te denken.

eKudos MSN Reporter

Reacties

Tot mijn professionele spijt moet ik het geheel met Jaap Stalenburg eens zijn. Toen hij en ik nog op het Binnenhof zaten... In Kampen zit notabene pas sinds enkele weken een nieuw hoofd Voorlichting, vers uit de journalistiek (m.i. geen aanbeveling om dan direct leidinggevende communicator te worden, zoals we al vaak hebben gezien). Hij is/was als free lancer zeer bekend met De Stentor. Heeft de burgemeester deze goeie man om raad gevraagd? Schreef hij het knullige persbericht vol fouten waarin dat rare besluiit van de burgemeester werd gerechtvaardigd? Hij zwijgt... Wedden dat er binnen een jaar weer een vacature in Kampen is?
Utrecht idem: veel wisselingen bij de communicatie, 'te lichte' mensen en de afdeling trilt nog na van de oorvijgen die ze kreeg van Henk Westbroek cs. De PvdA: snelle jongens en meiden van wie er één nu weer te jong en onervaren directeur Communicatie is van Wouter Bos' Financiën.
En deze lijst kan ik zo langer maken met heel vee organisaties.
Maar worden de door Stalenburg beoogde kritische, onafhankelijk denkende en stevig advisererende voorlichters nog wel aangenomenh? Als ze zich presenteren zoals ze zijn, komen ze de selectieprocedure niet door. En áls ze dat wel wél lukt staan ze na drie maanden al weer buiten.
Kortom, bestuurders en organisaties krijgen de communicatiemensen waarin ze zichzelf herkennen.

Sam Schoenen   15 juni 2009, 16:40 (link)

 

Een aspect van communicatieprofessionaliteit is óók onberispelijk taalbesef en -gebruik. Daar is bij de heer Stalenburg helaas geen sprake van.

Hans Hagemeijer   16 juni 2009, 12:15 (link)

 

Ik schaar me volledig achter de hierboven gestelde vraag en geschetste analyse. En met name achter de geschetste analyse van Sam Schoenen. Ik wil er echter nog iets aan toevoegen en dat is dat de selectieprocedure meestal in handen is van ambtenaren en dus niet van de bestuurders zelf. En het ontbreekt die ambtenaren meestal aan het lef om een bestuurder ongevraagd en ongewenst van advies te dienen. Zelf heb ik enige ervaring als adviseur van gemeentelijke bestuurders en ben ik met enige regelmaat geconfronteerd met een ambtelijk leidinggevende die zei: "Wij adviseren. Als de bestuurder het advies niet wenst op te volgen, dan kunnen we niet zoveel doen." Op zichzelf natuurlijk waar, maar het is de impliciete mededeling dat je helemaal alleen staat als je je niet als 'jaknikker' gedraagt. Ik heb het aan den lijve ondervonden en ben zeer verbaasd geweest door het gebrek aan moed, tactisch en strategisch talent bij communicatie leidinggevenden in overheidsland. Terwijl ik van de bestuurders voor wie ik gewerkt heb al heel snel vooral complimenten kreeg voor het feit dat ik ze soms tegen zichzelf in bescherming nam (dit zijn de woorden van een wethouder). Ergo: het ligt aan de slappe ambtelijke top die te snel door de knieen gaat en zijn ondergeschikten de klappen laat opvangen. Jammer, want het is geweldig werk.

Carine Jamin   16 juni 2009, 12:33 (link)

Reageer


(huisregels)
Plaats reactie

Tips uit de praktijk

Conclusieladder
Hoe staat het met jouw communicatieve vaardigheden? De ‘conclusieladder’ is een model dat verduidelijkt hoe je subjectief informatie selecteert tijdens een gesprek. De uitleg en de voorbeelden maken je bewust van dit selectieproces, en waarom je vervolgens reageert zoals je doet.