
1 augustus 2007, 14:29 Jaap Stalenburg
Wat doen we met amateurjournalisten?
Pubers met mobieltje op nieuwsjachtEen opmerkelijke opening vanochtend in De Telegraaf. Het programma Ik op TV, dat op 3 september bij zeven regionale omroepen van start gaat, stuurt mensen met cameramobieltjes eropuit om amateurbeelden te maken van ongelukken en rampen ‘om de hoek’. Voor deze regionale versie van de internethit YouTube, hebben zich vooral jongeren tussen de 15 en 25 jaar aangemeld. Een extreme vorm van burgerjournalistiek waarmee we nog heel wat te stellen krijgen. Ik citeer hier maar even de geroutineerde journalistieke jager op menselijk leed Cornelis Toorenspits. ‘“Deze apenkoppen rennen als olifanten door de porseleinkast”, zegt Toorenspits boos. “Ze rennen achter alle ongelukken en steekpartijen aan. Ik ben niet tegen reality-tv, maar wij hebben wel bepaalde afspraken met politie en brandweer waar wij ons aan houden. Bijvoorbeeld als er een drenkeling of een stoffelijk overschot wordt geborgen, dan zetten we de camera neer. Maar die jochies met hun mobieltjes filmen gewoon dóór en zetten het op internet, of leveren het aan bij Endemol. “
In eerste instantie de woordvoerders bij de hulpdiensten kunnen hun lol op met deze stuitende vorm van burgerjournalistiek. Endemol faciliteert een groep niet-journalisten die gaan jagen op nieuws en ik durf nu al te voorspellen dat deze ambitieuze jongelui alles zullen doen om spannendere filmpjes te maken dan hun vriendjes. De vraag lijkt me relevant welke journalistieke afwegingen de makers van ‘Ik op TV’ zullen maken. Gaat het om het spektakel of gaat er ook nog nagedacht worden over vorm, inhoud en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Als woordvoerders ‘in het veld’ zullen we de junior-nieuwsmakers absoluut gaan tegenkomen en het lijkt mij op z’n minst een experiment om te kijken of er een professionele basis van samenwerking kan ontstaan. Ik vrees dat dat niet is wat Endemol wil. Er zullen video-hooligans door het land trekken die stijf staan van de scoringsdrift en de regionale omroepen en Endemol zullen hun handen aftrekken van de grootste brokkenmakers. Hert argument zal zijn dat de meisjes en jongens zich op eigen gelegenheid op de openbare weg begeven en dat zij slechts een keuze maken uit het aangeboden materiaal. De Amsterdamse politiewoordvoerder Leo Dortland had het pas aan de stok met Geen Stijl over het al of niet correct in beeld brengen van politiemensen op een plaats delict. Goed overleg leidde tot fatsoenlijk hoor en wederhoor. Ik ben benieuwd hoe politie, justitie, brandweer, topsporters en politici zullen omgaan met alle ongeleide projectielen die de komende maanden het vak van journalist een nieuwe dimensie gaan geven.
Reacties
Het gaat natuurlijk om een bepaalde groep mensen die dit soort nieuws interessant vinden. Het is ook door ons allen gecreeërd. Youtube,SKOEP bloggen met filmpje etc etc. De regionale zenders komen natuurlijk niet zomaar op het idee. Ze worden natuurlijk gevoed, door wat er op internet gebeurd. Iedereen vind het leuk om iets spannends of met iets van nieuwswaarde op hem/haar blog te schrijven.
De Telegraaf reageert zo defensief om het om keiharde concurrentie gaat. Want als dit burgerjournalistieke initiatief slaagt (wat ik overigens betwijfel), dan kan dit concreet abonnementen en adverteerders kosten.
@Jaap: Mooi stukje dat bij mij veel vragen oproept. Wanneer is iemand een journalist? Een vraag die jaren geleden al speelde toen Youp van ’t Hek een perskaart kreeg terwijl zijn journalistieke werkzaamheden beperkt bleven tot het schrijven van een wekelijkse column in het NRC. (Deze columns worden vervolgens gebundeld en uitgegeven om later weer in het theater als onderdeel van zijn show te worden voorgedragen. Dat terzijde) Mag de journalistiek alleen worden overgelaten aan lui die ‘er voor geleerd hebben’, die nooit een ander vak hebben uitgeoefend dan journalist? Waar ligt de grens tussen een burgerjournalist en een freelance journalist?
Om te beginnen denk ik dat ournalistiek een vak is. Voor meisjes en jongens die ervoor doorgeleerd hebben om op basis van algemeen geaccepteerde uitgangspunten als hoor en wederhoor, maximale objectiviteit en met een zekere maatschappelijke verantwoordelijkheid te berichten over datgene wat nieuwswaardig of opmerkelijk is. Simpel weg met een mobieltje achter sportsterren, de brandweer of Wendy van Dijk aanhollen is geen journalistiek maar een bevrediging van sensatiezucht of een produkt van op hol geslagen adrenaline. Daar ligt mijn punt. Youp is meer van de column, en dat is een ander terrein. Dat hij via de rechter een WK accreditatie afdwong begrijp ik wel weer, omdat hij in de columns de dagelijkse actualiteit van Oranjje wilde beschrijven voor een journalistierk medium. Maar je hebt gelijk: het is grijs gebied.
'Ournalistiek' een briljante slip-of-the-pen, Jaap. Per abuis?
Eindelijk krijgen we berichtgeving door jongeren met een mobieltje, waarom nu pas? Eindelijk verwordt journalistiek en nieuws tot een zapklare clip, handig toch? Geen lange stukken meer lezen, hoezo hoor en wederhoor. Lang leve de vooruitgang, en elke gek krijgt zijn 15 minuten roem! Ja, jij kan ook op TV, als je maar een mobieltje hebt.
Deze jongeren hoeven niet eens een masterclass of korte opleiding in de journalistiek te volgen. Zij weten natuurlijk al lang hoe een onderwerp journalistiek benaderd wordt, want dat hadden ze op Google of Wikipedia opgezocht. En wat daar staat is ook allemaal waar.
Het zal een toevoeging zijn op al die weblogs, vol bijdragen door mensen die ergens een mening over hebben en dat ook in duidelijk (én foutloos) Nederlands onder woorden kunnen brengen. En dat soms ook verduidelijken met een helder Youtube-filmpje.
Dat is nou zo fijn aan deze tijd. Iedereen is zijn eigen ANP!
Tja, alles heeft zijn voors en tegens, maar ik denk dat het toch vooral een negatief effect heeft. Journalistiek is uiteindelijk toch een vak. Hoe zit het met het principe van hoor en wederhoor? Hoe bescherm je privacy van betrokkenen? Misschien zie ik het te somber maar ik ben bang dat de sensatie hier de hoofdmoot gaat spelen. Iedereen wil maar met zijn hoofd op televisie. De Gouden Kooi, Idols en weet ik wat al niet meer. Maar soms moeten mensen tegen zichzelf beschermd worden. Het is de verantwoordelijkheid van de journalistiek om ervoor te zorgen dat mensen geen karikatiuur van zichzelf worden. Ik ben bang dat de jongelui met hun mobieltjes geen enkel besef van journalistieke verantwoordelijkheid hebben. Jammer dat de redactie van Endemol die rol kennelijk ook uit het oog verliest in de jacht op kijkcijfers.
Het is wachten op het zoveelste conflict tussen hulpverleners en deze gsm-reporters. De professionele verslaggever weet over 't algemeen wat wel-niet kan zeker als je een politie-perskaart hebt. Dus ook toegang tot een 2e of 3e ring bij de PD of een pershoek. Het gaat volgens mij ook niet om de kwaliteit van de nieuwswaarde maar om een scoop-of scoor moment. Ik wil niet als cameravrouw elke keer weggestopt worden achter een lintje of een dranghek want dat zie ik dus gebeuren....
Heel nobel hoor, die uitspraken over 'hoor en wederhoor' als criteria voor het enige echte vak van journalistiek. Misschien moet Jaap dan ook maar terug naar school, want zijn artikel staat bol van de aannames: "ik durf te voorspellen", "ik vrees", "Endemol zal..". En sinds wanneer staat De Telegraaf symbool voor professionele journalistiek? Hebben zij hoor en wederhoor toegepast? Weten ze zeker dat de 'hinderende nep-pers' in dienst was van Endemol? Lijkt mij een beetje vreemd als het programma nog niet eens begonnen is. En zouden ze echt mobieltjes aan 13-jarige jongetjes uitdelen? Of willen ze de mobieltjes ook graag op een zeker moment weer terug krijgen? Laten we nou eerst het programma maar eens afwachten en dan met z'n allen oordelen.
Verder de afgelopen dagen
- donderdag
- woensdag
- De les van Kay (7 reacties)
- dinsdag
- Gezondheidsraad wil één logo voor gezonde voeding (2 reacties)
- maandag
- Webcampagne moet toeristen naar Nederland trekken (3 reacties)
- Vincent Knoops leidt corporate communications KLM
- Logeion organiseert Grand Prix Webcommunicatie
- Financiële info blijft vaak ongelezen
- Communicatie Poll: Kay en TON
- Overleg over gezondheidslogo’s supermarkt
- VVV wil goede naam verder uitbouwen
- vrijdag
- donderdag
- dinsdag
Tips uit de praktijk
Creatief brainstormen
Het maken van nieuwe verbindingen in onze hersenen gaat niet vanzelf. Wil je nieuwe oplossingen bedenken in een brainstorm? Doorbreek dan bestaande denkpatronen met creatieve denktechnieken die de hersenen bewust manipuleren en andere invalshoeken
creëren.
Poll
Brandbarometer
Laatste reacties
- Gezondheidsraad wil één logo voor gezonde voeding Op zich een aardige gedachte. Maar gaat weer volledig voorbij aan…
- De les van Kay @ Jan-Jelle, ik ben het - volgens mij komt dat niet…
- De les van Kay Dat de media niet erg kritisch is. En dat communicatie adviseurs…
- De les van Kay Jan Jelle, Ik ben het met de uitspraak "Off the record…
- De les van Kay @Joost: maar wat bedoel je nu: dat Pauw en Witteman over…
Nu in de shop
Vernieuwde Interne Communicatie heet nu IC!
IC is hét vakblad voor ic-professionals.
In het januarinummer: “één op de drie geeft het IC-beleid van de eigen organisatie een onvoldoende”
Lees verderCommunicatie
- Ajax: achter de pr-schermen
- Waarom je design moet managen
- ‘Knuffelend’ de kredietcrisis uit
- Nieuw FNV geeft ‘power’
- Bekijk inhoud
- Abonneer
Interne Communicatie
- Gerard van Vliet over vitale organisaties
- Hoe IC sneuvelt in (krediet)crisistijd
- Intern vertrouwen tijdens Communicatie-congres
- Diversiteit volgens Huib Koeleman
- Bekijk inhoud
- Abonneer




