7 februari 2008, 18:09   Sanderijn Cels

De redenaarskunsten van Obama

Barack Obama is een buitengewone spreker. Hij brengt ook menig Nederlander in vervoering, getuige zijn vele fans. Natuurlijk is dat vooral te danken aan zijn grote redenaarstalent. En er zijn een paar andere redenen voor zijn succes.

Ten eerste gaan veel van de Afro-Amerikanen naar de kerk, ook Obama in Chicago. En daar wordt poëtisch gepreekt vanaf de kansel. In deze kerken is emotie opwekken belangrijk om het geloof te belijden, in tegenstelling tot onze kerkelijke traditie waarin de nadruk ligt op waarheidsvinding en het Woord. Woorden worden soms lang uitgerekt uitgesproken, zoals Dr. King ook deed. Hoe meer weerklank ze in hart en ziel vinden, des te beter.

Daarnaast leren hoogopgeleide Amerikanen spreken in het openbaar. Op universiteiten hangt soms wel 40% van je eindcijfer af van je mondelinge presentatie. Daar werd trouwens op gezinspeeld bij George W. Bush, die afgestudeerd is op een topuniversiteit. Zijn leraren konden het zoontje uit de machtige Bush-clan op deze manier matsen, omdat zijn schriftelijke prestaties niet bijzonder zouden zijn, werd gezegd. Hoe dan ook, je leert opmerkingen perfect timen: je krijg in een klassendebat soms maar één kans om iets te zeggen en dat moet dan wel raak zijn.

Obama lapt tijdens publieksoptredens zonder teleprompter de standaard regels – korte oneliners, geen moeilijke woorden – aan zijn laars. Hij spreekt in lange zinnen, van hele alinea’s soms. Hij zoekt naar woorden af en toe, al heeft hij zijn verhaal natuurlijk wel paraat. Hij pakt met zijn ogen af en toe iemand in het publiek en richt zich dan wel een minuut lang tot deze persoon. Als hij luistert, doet hij dat echt, getuige het typisch Amerikaanse keelgeluidje ‘uhhuh’ tussendoor. Dit alles komt authentiek over, niet als ingestudeerde act.

En dan is er nog de welwillendheid onder het Amerikaanse publiek om geraakt te worden. Amerikanen eisen inspirerend leiderschap – in tegenstelling tot wij. Als ze komen luisteren naar hun leiders staan ze open om op te gaan in het gesprokene. Wij slaan al gauw de armen over elkaar en denken: nounou, doe maar gewoon. Als we net zulke inspirerende sprekers als Obama zouden willen in Nederland, moeten we nog veel veranderen in onze cultuur, onderwijs en attitude. Want mensen zoals hij komen niet uit de lucht vallen, ze zijn in een bepaalde context grootgebracht en groot geworden. Er is hier dus nog wat werk aan de winkel.

Weeklog USA

Sanderijn Cels houdt wekelijks voor Communicatie Online de Amerikaanse verkiezingen bij. Ze doet onderzoek in de VS naar 'framing' en loopt regelmatig mee met campagnes van diverse kandidaten. Ze woont in Cambridge (Massachusetts).

Bekijk de volledige Weeklog