11 juni 2008, 0:33   Sanderijn Cels

Wie oh wie wordt de VP?

Nu de race gelopen is, duiken de media op een nieuw onderwerp: de vice-president. Commentatoren speculeren zich een ongeluk, komen met profielen en voorspellingen. Maar op basis van welke criteria maken kandidaten eigenlijk hun keuze?

De keuze voor de VP kan op veel verschillende gronden worden gemaakt. Er zijn echter twee belangrijke criteria die altijd terzake doen. Het eerste, leidende criterium kan het binnenhalen van (specifieke) doelgroepen zijn. Je kan in dit kader een VP kiezen die eigenhandig bepaalde doelgroepen aantrekt in staten die per se gewonnen moeten worden. De presidentskandidaat hengelt dan zelf een arsenaal kiezers binnen en de VP voegt er op eigen kracht extra kiezers aan toe – wat samen genoeg moet zijn.

Als Obama dit het zwaarste laat wegen, kan hij voor bijvoorbeeld Bill Richardson kiezen, de Hispanic-senator. (De Hispanics hebben immers massaal op Hillary gestemd.) John Edwards was ook een optie geweest – als hijzelf tenminste gewild had – om de blanke arbeiders binnen te halen. Als John McCain ook zo zijn afweging maakt, kiest hij bijvoorbeeld voor Mitt Romney, die de conservatieve, gelovige Republikeinen kan aanspreken die McCain nu wantrouwen – zij het lang niet allemaal, omdat Romney een Mormoon is en dit niet bij alle christelijke stromingen goed valt. Ook Mike Huckabee wordt genoemd als mogelijke conservatieve magneet.

Maar er kan ook een ander criterium ter zake doen: het profiel van de presidentskandidaat zelf. De VP moet dan de zwakke kanten van de presidentskandidaat versterken (zoals gebrek aan ervaring bijvoorbeeld als hij nog jong is) of juist zijn sterke kanten extra benadrukken, zodat ze samen een ijzersterk duo vormen dat de nodige vaardigheden in huis heeft en diverse belangrijke beleidsterreinen aankan.

George W. Bush koos in dit kader voor Dick Cheney: die sprak exact dezelfde doelgroep aan als hijzelf: de Republikeinse conservatieve basis. Cheney voegde dus geen extra kiezers toe, maar versterkte Bush’ zwakke kant (zijn gebrek aan bestuurservaring). Daardoor werden de Republikeinen zo overtuigd van dit team dat ze massaal naar de stembus gingen, mede dankzij meesterstrateeg Karl Rove die ze stuk voor stuk wist te mobiliseren. Dat stemmenaantal was groot genoeg om te winnen, was van tevoren berekend.

In dit geval zou Obama kunnen kiezen voor iemand met een lange staat van dienst, zoals Michael Bloomberg, de burgemeester van New York die bovendien ‘executive experience’ heeft. Of voor Joe Biden, een wat oudere senator met ervaring op gebied van buitenlands beleid. Er wordt ook gespeculeerd over oud-militairen die de kwestie Irak voor hem kunnen managen. McCain zou kunnen kiezen voor een jongere, dynamische partner om zijn leeftijd enigszins te compenseren, zoals Charlie Christ, de gouverneur van Florida. Of wederom voor Romney, van wie men verwacht dat hij goed is in economische aangelegenheden als oud-CEO. 

In het beste geval gaat het natuurlijk om een combinatie: en meer kiezers, en een sterk en completer profiel. In dit geval past Hillary Clinton redelijk goed bij Obama. Alleen is het de vraag of hij daar wel zo verstandig aan doet vanwege andere redenen… Haar aanhangers hopen er echter vurig op en sturen petities rond om Obama aan te zetten haar te kiezen.

Vroeger werd de VP twee weken voor de partijconventie bekend gemaakt; in de loop der tijd werd dat steeds vroeger. Maar men ziet Obama ervoor aan hier nog zeker weken mee te wachten. Hij start een 17-daagse tour over zijn economische plannen en lijkt voorlopig nog niet toe aan een definitieve keuze. En hij lijkt al helemaal niet bezig te zijn met Hillary Clinton, lijkt wel. Afgelopen zaterdag, vlak voordat Hillary haar afscheidsspeech hield, werd hij gespot toen hij zijn huis verliet. Met golfclubs.

clinton, mccain, obama

Weeklog USA

Sanderijn Cels houdt wekelijks voor Communicatie Online de Amerikaanse verkiezingen bij. Ze doet onderzoek in de VS naar 'framing' en loopt regelmatig mee met campagnes van diverse kandidaten. Ze woont in Cambridge (Massachusetts).