Reacties

Boudewijn, altijd goed om dit soort onderzoek te doen, maar blijft een beetje een 'wat is beter een fiets of een auto' vraag (ik laat de trein hier even buiten beschouwing, gezien de evidente superioriteit ). Cruciaal staat de vraag welk middel zich in welke situatie het beste leent om echt contact te maken en een gewenste verandering/mobilisatie op gang te brengen. Is meestal een kwestie van een zeer goed gesprek voeren. Liever honderd of duizend goede gesprekken dan één middel over de schutting flikkeren. Welke communicatie-manager durft al die middelen af te schaffen en simpelweg over te gaan tot het consequent voeren van een goed gesprek? Advies: betrek ook het boekje 'Wie durft .. ' van Birgitta van Loon in je onderzoek.

 

Ha Joost!

Helemaal mee eens; middelen kunnen uiteraard nooit de persoonlijke communicatie vervangen. Maar, en dat hoef ik jou natuurlijk al helemaal niet uit te leggen, wel ondersteunen. De vraag is dan met welke combinatie je - náást gesprekken - het beste effect sorteert.

Dat probeer ik te achterhalen: is er een soort ideaaltypisch model te onderscheiden, al dan niet rekening houdend met verschillende situaties? Bijvoorbeeld: welke mix werkt het beste bij een reorganisatie, welke mix werkt het beste in onderhouds- of productiebedrijven met medewerkers van een uiteenlopend niveau... nou ja, zoiets.

Omdat ik merk dat de discussie bij (onder meer) de Rijksoverheid, maar ook bij grote organisaties en ondernemingen nu vooral focust op "intranet vs personeelsblad", is ons onderzoek ook specifiek op die twee middelen gericht. Jouw eigen NS heeft er bijvoorbeeld ook zo haar ideeën bij, die ik binnenkort ga horen.

Overigens besteed ik, op aanraden van Ilse van Ravensteijn (Involve), in het kwalitatieve onderzoek ook nadrukkelijk aandacht aan die ondersteunende rol van de middelen. Zo van: Voelen 'jouw' lijnmanagers zich voldoende ondersteund door de interne communicatiemiddelen? Hoe zou dat anders moeten/kunnen?

Maar dank voor je reactie!

 

Ook bij ons, als bureau, speelt de discussie intranet/personeelsblad.
In dat kader: call me a pervert, maar ik ga wel voor mijn lol in smoelenboeken zitten kijken.
Bij de opzet van welk onderzoek dan ook, zou ik een aantal aannames toch maar vergeten. Mijn indruk is dat de heilzame werking van papier overschat wordt. Het smoelenboek-voorbeeld in je stuk getuigt daarvan. Hoe kun je in deze fase, er moet immers nog onderzoek gedaan worden, stellen dat mensen geen lol zouden beleven aan een smoelenboek op intranet? En wel als diezelfde smoelen in het blad zouden staan?
Ik merk dat bij antwoorden rondom het thema print/intranet sociale wenselijkheid een grote rol speelt. Print leuk vinden is sociaal wenselijker.
Tot zover mijn stelling van de dag.
Hoe dan ook, veel succes met het onderzoek. Ik neem graag kennis van de uitkomsten.

 

Ha die Aart,

Grappig dat je gelijk de aanname doet dat ik aannames doe. Terwijl er letterlijk in het artikel staat dat de discussie op Frankwatching vooral leidde tot het besef dat we als beroepsgroep 'vooral veel aannemen, maar weinig zeker weten'. En dat onderzoek daar verandering in moet brengen.

En ik stel niets. Het zinnetje '(...)wie gaat er voor de lol in het smoelenboek fotootjes zitten loeren?' staat daar om te illustreren dat intranet een taakgericht, werkondersteunend middel is. En op die manier zijn primaire waarde toevoegt. Ach, over dat soort formuleringen kunnen we twisten, ja. Maar het onderzoek gaat er - nogmaals - NIET om om te beoordelen welk medium BETER is dan het andere, maar is bedoeld om de IDEALE COMBINATIE te achterhalen.

Ten slotte: of print leuker vinden sociaal wenselijker is, hangt denk ik heel erg af van de kringen waar je je in bevindt. De discussie op Frankwatching, uiteraard vooral bezocht door web-aficionado's, helde juist over naar intranet.

 

Deze actuele discussie "intranet vs.personeelsblad" kan breder worden getrokken. Want ook als het gaat om externe communicatie kiest een groeiend aantal bedrijven ervoor om papier in te wisselen voor beeldschermcommunicatie. Veruit de belangrijkste reden is kostenbesparing. Een andere achterliggende gedachte is dat digitale communicatiemiddelen anno 2009 volledig sociaal geaccepteerd zijn. Dit kunnen valide en zinnige argumenten zijn om papier te laten voor wat het is en het beeldscherm te omhelzen.

Toch denk ik dat het niet verstandig is om print rücksichtlos in de ban te doen. Ik ben er van overtuigd dat digitale communicatiemiddelen boeiend, functioneel en succesvol kunnen zijn, maar niet overal en altijd. Digitaal is niet allesvervangend en zaligmakend! Per situatie moet de afweging worden gemaakt tussen beeldscherm, print of een combinatie van beide. Daarbij is het mijns inziens niet verstandig om je blind te staren op de veronderstelde lagere kosten van digitaal. Goedkoop is vaak duurkoop.

Bijna iedereen is het er wel over eens is dat er bij de ontvanger een verschil in beleving is tussen digitaal en print. Net zoals er een verschil in beleving is tussen radio en televisie. Het gaat om compleet andere communicatiemiddelen. Inderdaad: het is moeilijk, zo niet onmogelijk om gevoel of een beleving feitelijk te onderbouwen. Maar dat geldt precies zo voor de omgekeerde bewering dat print geen meerwaarde zou hebben en papieren communicatiemiddelen slechts nog bestaan bij de gratie van nostalgische gevoelens.

Ik wacht de resultaten van het onderzoek dan ook met veel belangstelling af.

 

Wij hebben geen personeelsblad maar - naast intranet- een 2-wekelijkse digitale nieuwsbrief. Prachtig vormgegeven in kleur, door onze webdesigners gebouwd. In de nieuwsbrief staan korte berichten en je kunt via links doorklikken naar uitgebreidere artikelen die op het Intranet staan. Werknemers kunnen er zelf voor kiezen of ze de nieuwsbrief uitprinten of op scherm lezen. Toen we deze interne nieuwsbrief zelf een keer -bij wijze van test- in kleur hadden uitgeprint, bleek het merendeel te blijven liggen.

 

Toen ik in mijn oneindige wijsheid halverwege de jaren negentig besloot om het papieren blad af te schaffen omdat we nu toch een digitale interne nieuwsbrief ontwikkeld hadden, was er bijna sprake van opstand. "Hoe moet je dat thuis of in de trein lezen?" was de retorische vraag. En wat toen al gold, geldt ook nog steeds: lezen van het scherm gaat nu eenmaal lastiger dan van papier.

Ik denk dat beide onmisbaar zijn: intranet voor de snelle oriëntatie, het blad voor de achtergronden. En uiteraard, interne communicatie gaat heel wat verder dan dit soort middelen. De interpersoonlijke communicatie is en blijft het belangrijkst maar wordt helaas zo vaak verwaarloosd. Ook jonge medewerkers blijken dit verreweg het belangrijkste middel te vinden, in weerwil van hun reputatie dat ze alles online (willen) doen.
Mooi nieuw gebied voor communicatieprofessionals.

Ben heel benieuwd naar de resultaten van het onderzoek.

 

Eh en de achterban dan die graag meeleest en meeleeft. Mogen partners met een speciale inlogcode voortaan ook inloggen op het intranet (zal de ICT afdeling echt waarderen levert ze zo weer extra arbeidsplaatsen en een dito gegroeid ICT budget). Wie de papieren communicatie in de ban doet weet zich meteen al beperkt in reikwijdte. Ik zie die personeelsfunctionarissen ook niet met stapels afgedrukte internetpagina’s hun sollicitanten verwelkomen terwijl je toch met enkele nummers van een personeelsblad veel over kunt brengen van de ‘look en feel’ van een organisatie. Daarbij de archief functie van veel websites is tamelijk verwaarloost of weinig doordacht. Kan nog leuke discussies opleveren als in een personeelsconflict de datum en de inhoud van een personeelspublicatie over aangepaste regels een rol speelt. Natuurlijk is ook dit oplosbaar. Maar als alle IT kosten inclusief energie verbruik et cetera goed op een rijtje worden gezet en ook het bereik en de toegankelijkheid van publicaties worden gewogen konden veel van de uit efficiency en besparingoogpunt ingezette conversies van papier naar intranet wel eens duur uitpakken op termijn. Neemt niet weg dat een goed ingericht intranet ook zijn waarde heeft en ervoor kan zorgen dat de personeelsafdeling minder servicevragen krijgt. Er valt nog het nodig te onderzoeken en vooral te meten voordat je over dit onderwerp alles weet.

 

Mee eens dat de keuzes in interne communicatie vaak een onderzoeksbasis missen. Vaak ga je pas achteraf - als het blad of de intranetsite al een tijdje in de lucht is - lezersonderzoek doen. Liever weet je vantevoren of je blad, intranetsite of welk middel dan ook je doelen gaat halen. Juist die wankele basis veroorzaakt naar mijn idee dat telkens de discussie oplaait over efficiency, oftewel personeelsblad in de ban ten faveure van goedkoper intranet. Maar interne media moeten naar mijn idee niet afgerekend worden op kosten, maar op bereikcijfers en of kernboodschappen doorkomen cq. beklijven. De vraag is dan breder: wat is het beste middel om de doelgroep met het meeste effect te bereiken? Ik vraag me af of er een universeel antwoord is op die vraag. De uitkomsten van het onderzoek geven waarschijnlijk geen antwoord op de vraag: moet ik digitaal of niet. Communicatie is geen wiskunde. Ik hoop echter van harte dat het onderzoek wél een antwoord geeft, want dan zijn wij van het gezeur over efficiency af!

 

Beste Boudewijn,

Wat ik nog mis in de discussie: WANNEER zouden medewerkers (een blad op) intranet lezen? Neem je dat mee in je onderzoek?

Toen ik 20 jaar geleden begon als pr-medewerker bij een ingenieursbureau waren wij erg trots op ons nieuwe pz-blad. Sturen we het naar het huisadres, of delen we het op kantoor uit, was toen de vraag. Waarna onze baas besloot: "thuis, want dan lezen ze het ook thuis en kost het geen werktijd." Waar wij achteraan dachten: en weten we zeker dat het thuisfront het ook ziet...
Zou dit tijd-argument nu ook een rol spelen, en realiseren de ministeries zich dat?

Interessant onderzoek dat ik graag volg. Als ZZP-er kan ik helaas je enquete niet invullen, maar ik blijf wel graag op de hoogte!